Sarmatix

Drobne zmiany i kryształ górski (little changes and quartz crystal)

2012-01-27T15:20:00.001+01:00

Bloga ze sprzedażą minerałów jednak zamknęłam. Za dużo tych blogów miałam (trzy) i przestawałam nad nimi panować.

Tak więc zostaje ten blog i blog biżuteryjny. Dwa wystarczą :)

Nadwyżki w mojej mineralogicznej pasji przeniosłam z powrotem do sklepiku http://sarmatix.otwarte24.pl/. Linki są też w zakładkach na górze bloga. Przepraszam za zamieszanie!

Piszę nadwyżki, bo minerały jak smok skarby gromadzę dla siebie i bywa, że przesadzę z ilością. Postanowiłam więc owe nadwyżki sprzedawać, robiąc miejsce na następne skarby :)

Tak więc wśród nadwyżek polecam, na przykład, jeden z moich ulubionych minerałów - kryształ górski.

kryształ górski / quartz crystal

O tym "kamieniu światła", jak go nazywają Dajakowie z wybrzeży Sarawaku, pisałam w tym wpisie.
Dajakowie zwą go "kamieniem światła" , ponieważ odbija w sobie wszystko, co dzieje się na ziemi. Jakież podobieństwa do naszej rodzimej szklanej kuli, nieprawdaż?
Ponadto rdzenni Australijczycy wierzyli (może nadal wierzą?), że sklepienie niebieskie zrobione jest z kryształu górskiego. Same kryształy natomiast odgrywają podstawową rolę w obrzędach inicjacyjnych szamanów australijskich, w Ameryce Pn i wielu innych miejscach na świecie. Kryształy te, przynajmniej w części, pomagają w mistycznej więzi z niebem, wspomagając możliwości wizjonerskie i "sztukę" szamanów. (informacje za "Kowale i alchemicy" M.Eliade)

Jeśli ktoś oprawia kamienie, zwracam uwagę na moje szmaragdy. Łakomie kupiłam ich za dużo. W życiu nie oprawię takiej ilości malutkich kamieni, nadwyżki odsprzedaję więc.

szmaragdy / emeralds

O szmaragdach można poczytać w tym wpisie.

Na koniec pokażę Wam zdjęcia mojego pięknego szafiru (o szafirach tu) Wystarczy mi jeden, i tak jeszcze nie oprawiony. Drugi sprzedaję. Ten ze zdjęć.

szafir / sapphire

Candy na moim drugim blogu

2011-12-30T16:14:00.003+01:00

Zapraszam na candy na moim blogu Kordial de Esmeralda [klik]

Życząc wszystkim
powodzenia i radości

w Nowym Roku!

Pięknych Świąt / Beautiful Christmas / Hermosa Navidad

2011-12-20T22:12:00.002+01:00

Wszystkim gościom i przyjaciołom życzę fantastycznych, nastrojowych, ciepłych, udanych Świąt!

Fantastic, warm and romantic Christmas for all my friends and guests!

¡Fantástica, romántica y cálida Navidad deseo a todos los amigos e invitados!

С Рождеством Христовым!

Joyeux Noël!

(Suzdal, XVI w.)

Opis Ikony Narodzenia Pańskiego [klik]

Wynik candy!

2011-12-07T01:11:00.000+01:00

Witajcie :-)
Z godzinnym spóźnieniem - dopiero teraz mam chwilę czasu.
Błyskawicznie, bo zasypiam.

Usunęłam podwójne komentarze i zostało 38. Wrzuciłam do randoma
i wyciągnęłam nr 2 czyli Agatkę z Patchworkowa!

Agatko, jeśli nie zmieniłaś adresu, to nie musisz mi podawać, bo mam. Napisz tylko co mam Ci wysłać - czy bransoletkę z wężowa kokardką z banerka, czy coś innego zgodnie z zasadami candy.

________________________________________

Dziękuję wszystkim za udział.
Niebawem zapraszam na następne candy na jednym z moich blogów.

I przy okazji przypominam o 25% rabacie na moją biżuterię i minerały dla uczestników candy.

Petycja Fundacji Kościuszko i stanowisko PAN odnośnie ocieplenia (Kosciuszko Foundation's petition and sciences about global warming)

2011-11-27T19:30:00.001+01:00

W necie znalazłam dwa wartościowe linki.

Pierwszy to petycja Fundacji Kościuszko (w języku angielskim lecz jest też tekst w polskiej wersji) [KLIK]
Ten link umieściłam też na pasku bocznym po lewej stronie - zachęcam do zapoznania się i podpisania.

Drugi link wiąże się z ciekawą dziedziną nauk o Ziemi - jest to stanowisko Komitetu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk w sprawie zagrożenia globalnym ociepleniem [KLIK]
Ten link z kolei umieściłam też na pasku bocznym po prawej stronie.

Nie byłabym sobą, gdybym nie dodała do wpisu zdjęć. Nie mam tematycznych, więc umieszczam dwie nastrojowe fotki zrobione w domu, gdy wieczorem nie było prądu:

Polskie prezenty na Święta - APEL

2011-11-22T12:16:00.000+01:00

Witam Wszystkich***
Na inspirującym blogu Świat Babci Damurek przed chwilą przeczytałam apel, który popieram całą sobą.
Apel pochodzi STĄD.

Kochani, apeluję do Was, żeby na Święta Bożego Narodzenia kupować prezenty od polskich artystów, projektantów i małych przedsiębiorstw.

Zdecydujmy się na kupno prezentów Bożonarodzeniowych od drobnych przedsiębiorców, ze sklepu z rękodziełem, od sąsiada, który robi wszystko, aby utrzymać swój sklepik, od przyjaciółki, która wytwarza niepowtarzalne rzeczy, od tego, który oparł się globalizacji w naszych okolicach... Zróbmy tak, aby nasze pieniądze dotarły do zwykłych ludzi, którzy ich potrzebują, nie do firm międzynarodowych i wielkich przedsiębiorców, którzy płacą zbyt mało swoim pracownikom i przemieszczają firmy w inny koniec świata... robiąc tak więcej osób będzie mogło przeżyć szczęśliwe Boże Narodzenie.

Amonity (ammonites)

2011-11-17T23:02:00.001+01:00

Amonity z Łukowa

Amonity i skamieniałe drewno w syderycie ilastym. Pochodzenie - Łuków.

Amonity to pierwsze skamieniałości, które tu prezentuję.

Są to wymarłe głowonogi, których muszle w wielu wypadkach pięknie się zachowały.

Szacuje się, że te stworzenia żyły od około 400 mln do 65 mln lat temu, a wyglądały jakoś tak:

(rekonstrukcję pożyczyłam stąd: http://hoopermuseum.earthsci.carleton.ca/saleem/creatures.htm)

Żyły w morzach. Co jadły? Ich skamieniałe tępe szczęki sugerują, że nie były drapieżcami, a raczej zbieraczami pokarmu. W znaleziskach treści żołądka niektórych z nich stwierdzono szczątki mniejszych amonitów, otwornice, małżoraczki i liliowce. Nie wykluczone, że część z nich odżywiała się także planktonem.
Same natomiast musiały uciekać przed mezozaurami, żółwiami, plezjozaurami itp., jak również przed rybami, krabami i większymi przedstawicielami własnej grupy.

Przedstawione na zdjęciach i obecne w moim sklepiku amonity z Łukowa pochodzą z jury środkowej, czyli maja około 165 mln lat.
Większość z nich ma zmineralizowane, zachowane skorupki.

Siedzą w obłych, bardzo spoistych konkrecjach ilasto-syderytowych. Przypuszcza się, że przyjechały pod Łuków razem z lądolodem z północnej Europy.

Przywiozłam je z Łukowa bardzo dawno temu. W czasach, gdy nie było jeszcze tam rezerwatu, a tylko nieczynny już jakiś zakład produkcyjny.

Opracowane na podstawie : U.Lechman, G.Hillmer "Bezkręgowce kopalne"

Selenit (selenite)

2011-11-12T16:39:00.002+01:00

Kryształy selenitu. Pochodzenie - skarpa Wisły koło Dobrzynia.

Do mojego sklepiku z minerałami i w związku z tym pośrednio na candy trafił selenit, opisuję go więc w końcu :-)

Mianem selenitu określa się pięknie wykształcone, przezroczyste kryształy gipsu.

Od gipsu więc zacznę.
Gips jest uwodnionym siarczanem wapnia CaSO4 x 2H2O
Twardość - 2 (można zarysować paznokciem)
Barwa - bezbarwny, biały, żółtawy, szary
Połysk - szklisty, perłowy, jedwabisty
Łupliwość - doskonała

Gips powstaje jako osad wysychających mórz, zazwyczaj razem z anhydrytem, który często przeobraża się w gips na skutek absorbcji wody. Jest też produktem wietrzenia siarczków, a także wytrąca się w utworach powulkanicznych.

Selenit to, obok alabastru, ozdobna odmiana gipsu i moim zdaniem na skutek małej twardości (można zarysować paznokciem) i dużej łupliwości przedmioty z niego wykonywane należy polakierować, np. lakierem akrylowym. Bez tego są bardzo nietrwałe.

Mała twardość selenitu ma też jednak swoją zaletę - bez trudu można w nim wyryć jakiś ozdobny motyw, po czym całość należy zabezpieczyć bezbarwnym lakierem.
Bezbarwny werniks akrylowy już wypróbowałam - świetnie się do selenitu nadaje.
I przy okazji chroni powierzchnię przed ewentualnym działaniem wody, gdyż kryształy tego minerału nie są na nią całkiem odporne. Nie rozpuszczają się wprawdzie jak sól lub cukier, ale po kilku dniach leżenia w wodzie cienka warstewka z powierzchni rozmywa się. Pozwala to np. zmyć zabrudzoną powierzchnię kryształu :-)

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał"

Święto ku czci przodków (Celebration of Ancestors)

2011-10-31T13:43:00.001+01:00

Tradycyjnie święto ku czci zmarłych obchodzi się 4 razy do roku, a podstawowe, główne Dziady są obchodzone w tydzień po Wielkanocy, to zgodnie z tradycją w Dzień Zaduszny również się pamięta o zmarłych przodkach i obchodzi uroczystość ku ich czci.
W ramach opisu przytoczę tekst z "Encyklopedii Staropolskiej" Zygmunta Glogera:

Święto to, jak pisze Mickiewicz w przedmowie do pierwszego wydania "Dziadów", "obchodzone dotąd między pospólstwem w wielu powiatach Litwy, Prus i Kurlandyi, na pamiątkę dziadów, czyli w ogólności zmarłych przodków. Uroczystość ta początkiem swoim zasięga czasów pogańskich i zwała się niegdyś ucztą Kozła, na której przewodniczył Koźlarz, Huślarz, Guślarz, razem kapłan i poeta (gęślarz).

W teraźniejszych czasach, ponieważ światłe duchowieństwo i właściciele usiłowali wykorzenić zwyczaj połączony z zabobonnemi praktykami i zbytkiem częstokroć nagannym, pospólstwo święci Dziady tajemnie, w kaplicach lub pustych domach niedaleko cmentarza. Zastawia się tam pospolicie uczta z rozmaitego jadła, trunków, owoców i wywołują się dusze nieboszczyków.

Godna uwagi, iż zwyczaj częstowania umarłych zdaje się być wspólnym wszystkim ludom pogańskim, w dawnej Grecyi za czasów homerycznych, w Skandynawii, na Wschodzie, i dotąd po wyspach Nowego-Świata.

Dziady nasze mają to szczególne, iż obrzędy pogańskie pomieszane są z wyobrażeniami religii chrześcijańskiej, zwłaszcza iż dzień Zaduszny przypada około czasu tej uroczystości. Pospólstwo rozumie, iż potrawami, napojem i śpiewaniem przynosi się ulgę duszom czyścowym. Cel tak poważny, święta, miejsca samotne, czas nocny, obrzędy fantastyczne, przemawiały niegdyś silnie do mojej wyobraźni; słuchałem bajek, powieści i pieśni o nieboszczykach, powracających z prośbami lub przestrogami, a we wszystkich zmyśleniach można było dostrzedz pewne dążenie moralne i pewne nauki, gminnym sposobem zmysłowie przedstawiane”.

Czem na Litwie Dziady, tem na Podlasiu i Mazowszu były wyprawiane w dzień zaduszny Stypy i Obiady żałobne. Tylko lud polski, pod wpływem duchowieństwa, nadał zwyczajom tym charakter chrześcijańskiej pobożności i nieraz zaprasza księży na sute „obiady żałobne” zastawiane po domach zamożnych kmieci w dzień Zaduszny."

Pierwsze chrześcijańskie święto dnia zadusznego "było praktyką benedyktyńską zaprowadzoną przez św. Odilona na początku XI w.

Przy bardzo odległej wiosce na dalekim, białoruskim Polesiu

Na warszawskich Powązkach

Candy! :-)

2011-10-27T17:10:00.007+02:00

Witam wszystkich serdecznie*** :-)
Bardzo dawno mnie tu nie było, więc dla przypomnienia o sobie i z okazji utworzenia bloga ze sprzedażą minerałów - ogłaszam candy :-)

Mój nowy sklepik z minerałami mieści się tu: Minerały na sprzedaż
Na razie nie jest w nim zbyt wiele różności lecz cały zwiększam zasoby :-)

A teraz na temat candy :-)

Do wygrania jest - do wyboru
1. bransoletka z baneru
lub
2. pojedynczy zakup do 50 zł (oczywiście z wysyłką też darmową) w moich 2 sklepach.

Szczegóły poniżej

Ad. 1. Baner z bransoletką

Bransoletka powstała ze srebra próby 925 i 999. Wężową kokardkę zrobiłam ręcznie ze srebra próby 999 (Art Clay) i zoksydowałam. Dodałam też kule lawy wulkanicznej oraz labradoryty – kulę 2 fasetowane małe oponki. Długość bransoletki jest regulowana zapięciem w zakresie 18,8 – 24,5 cm.

Ad. 2. Sklepy do wyboru wygranej to:

Błyskotki, prezenty, dekoracje [klik]
Minerały na sprzedaż [klik]

Wygraną można wybrać w jednym sklepie lub połączyć z obu.

Ponadto DLA WSZYSTKICH, którzy biorą udział w candy - 25 % rabatu na pojedyncze zakupy w moich 3 sklepikach (zbiorczo lub pojedynczo, ważne, żeby jednorazowo).

Oto sklepy:
Galeria Sarmatix
Błyskotki, prezenty, dekoracje
Minerały na sprzedaż

Kupować można od razu po zapisaniu się, nie czekając na wyniki :-) bo wygrana jest niezależna od tego.

I na koniec - warunki

1. Wpis w komentarzu o chęci udziału.
2. Zdjęcie i podlinkowane info o candy na blogu lub jak ktoś nie ma bloga, to na facebooku.
3. Polub ;-) moją stronę z biżuterią na facebooku (link poniżej)

Sarmatix - biżuteria autorska

Wypromuj również swoją stronę
Wyniki candy w Mikołajki 6 grudnia, promocja w sklepikach do 24 grudnia.
Ufff chyba już wszystko. To pędzę dokładać cudeńka, błyskotki i skarby do galerii, abyście miały (mieli) w czym wybierać :-)

Wyróżnienie :-)

2011-09-23T11:46:00.001+02:00

Od Poli Atelier. Bardzo, bardzo Ci dziękuję :-)

Osoba wyróżniona ma napisać 7 rzeczy o sobie :-) więc do dzieła:

1. Lubię kawę i piję ją na okrągło (ale to już chyba kiedyś, gdzieś napisałam?)
2. Lubię "szwędać się" po lasach, łąkach, górach, ale najbardziej po mokradłach.
3. Lubię "grzebać" w bardzo odległej prahistorii (paleolit to tak akurat).
4. Jak już jestem przy pradziejach - lubię lud koczowników Sarmatów (stąd nazwa Sarmatix)
5. Pasjonuje mnie wszystko, co tajemniczo-metafizyczne.
6. Lubię być w wielokulturowym środowisku.
7. Nie cierpię zimna, uwielbiam, gdy jest gorąco - lato wróóóć ;-)
Już 7? To hamuję ;-)

Wyróżnienie przekazuję wszystkim zaprzyjaźnionym odwiedzjacym mnie, uwielbiam Wasze wszystkie ciekawe blogi, często na nich bywam (nie zawsze zostawiam komentarz) i żadna miara nie umiem wybrać!

"Osiołkowi w żłobie dano,
W jednym owies, w drugim siano,
Uchem strzyże, głową kręci,
I to pachnie, i to nęci.

Od któregoż teraz zacznie,
Aby sobie podjeść smacznie?
Trudny wybór, trudna zgoda
- Chwyci siano, owsa szkoda,
Chwyci owies, żal mu siana.

I tak stoi aż do rana,
A od rana do wieczora;
Aż nareszcie przyszła pora,
Że oślina pośród jadła

- Z głodu padła."

(Aleksander Fredro)

Wrzucam więc tylko kilka krajobrazowych zdjęć, a obiecane candy już z całą pewnościa w następnym wpisie (ten jest dzięki Poli Atelier miło ponadplanowy)

Magnetyt (magnetite)

2011-09-19T16:18:00.000+02:00

Magnetyt (Fe3O4 - ruda żelaza, krystalizuje w układzie regularnym, twardość 5,5; rysa czarna.

Ma właściwości magnetyczne.

Występuje pospolicie w skałach magmowych i utworach hydrotermalnych. Powstaje także w skałach metamorficznych jako produkt przeobrażenia wodorotlenków żelaza oraz osadów.

W Polsce już od wczesnego średniowiecza eksploatowano złoża w Kowarach, Kletnie i w okolicy Szklarskiej Poręby. Niewielkie ilości magnetytu występują też w bazaltach i granitoitach dolnośląskich okolic Biegoszowa i Żerkowic, a także w okolicach Suwałk oraz piaskach bałtyckich.

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne"

W następnym odcinku - candy!

Natury artystyczna praca w drewnie

2011-09-16T18:41:00.002+02:00

Dziś tylko jedno zdjęcie

Od lewej: skamieniałe drewno, skrzemieniałe drewno, zopalizowane drewno

czyli Natury artystyczna praca w drewnie :-)

Pozdrawiam wszystkich serdecznie ***

Akwamaryn (aquamarine)

2011-08-31T11:40:00.001+02:00

Uwielbiam ten niebieskozielony kamień, kojarzący mi się z krystalicznie czystym, ciepłym morzem lub jeziorem.

Akwamaryn jest berylem tak jak szmaragd, czyli krzemianem berylu i glinu o wzorze Be3Al2[Si6O18]

Twardość - 7,5 - 8 kruchy

Połysk - szklisty

Łupliwość - niewyraźna, przełam - muszlowy, nierówny.

Beryl najczęściej występuje granitowych żyłach pegmatytowych, na ścianach próżni w granitach oraz jako składnik niektórych skał metamorficznych oraz w złożach wtórnych w piaskach i żwirach.

Kryształy berylu osiągają ogromne rozmiary (kilka metrów), lecz te giganty są nieprzezroczyste. Największy, przezroczysty akwamaryn został znaleziony w 1910 roku w południowej Brazylii - miał on pół metra długości i masę ponad 100 kg.

W Polsce beryle spotyka się na Dolnym Śląsku:

w pegmatytach Gór Sowich (np. Różana), okolicach Kamionki, Bielawy, Owiesna, Pilawy Środkowej;

w druzach pegmatytowych granitu strzegomskiego (Grabina);

w pegmatytach Jakuszyc;

w gnejsach Sierpic koło Wałbrzycha;

w Kowarach i Szklarskiej Porębie.

Polskie beryle są niestety na ogół nieprzezroczyste.

_____________________

Hildegarda z Bingen opisuje właściwości berylu jako odtrutki:

"...A jeśli człowiek zje lub wypije truciznę, to winien on prędko natrzeć odpowiednio berylu do wody źródlanej lub też jakiejś innej i wypić ją od razu. Czynić tak powinien przez pięć dni na czczo, a wypluje truciznę wśród mdłości albo ta wyjdzie z niego dołem."

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; A. Conrad-Seibert ,K. Hechtberger "Hildegarda z Bingen. Sentencje i porady na każdy dzień".

Tajemnicze tektyty (mysterious tektites)

2011-08-17T15:57:00.002+02:00

Na zdjęciach odmiana tektytów o nazwie Wełtawity lub Mołdawity - z moich ostatnich "łupów"

Tektyty to naturalne szkliwo krzemionkowe o dużej zawartości SiO2, oliwkowozielone do czarnozielonego i twardości 6-7.

Są to zagadkowe obiekty o niewyjaśnionej do końca genezie.

W Europie najdłużej znane są Wełtawity (na zdjęciach), na Zachodzie znane pod nazwą Moldawity, od niemieckiej nazwy Wełtawy: „die Moldau”. U nas używa się zamiennie nazwy Wełtawit / Mołdawit.

Od XVIII w. są one znajdowane na obszarze Czech i Moraw. Początkowo uważano je za szkliwa wulkaniczne (choć na obszarze ich występowania nie ma ani wulkanów ani skał wulkanicznych). Kiedy pod koniec XIX w. odkryto nowe wystąpienia podobnego szkliwa w odległych rejonach Azji i Australii - wysunięto hipotezę o ich kosmicznym pochodzeniu i nadano wspólną nazwę - tektyty.

Jednakże astronomowie niezbyt się zgadzają z kosmicznym pochodzeniem tektytów. Z kolei nie pasują one również do ziemskiego pochodzenia.

Przez cały czas dochodzą do głosu różne hipotezy, nawet te najfantastyczniejsze.

Obecnie większość badaczy sądzi, że tektyty powstały na skutek przeobrażenia skał powierzchniowych, które podczas uderzenia wielkiego meteorytu zostały przetopione na szkliwo. Stopiona materia częściowo wyparowała, a częściowo ponownie zastygła. Wytworzona podczas spadku fala uderzeniowa oraz potężne prądy termiczne spowodowały wyrzucenie zestalonych cząstek szkliwa na duże odległości.Uważa się, że kraterem macierzystym dla czeskich i morawskich wełtawitów jest krater Ries koło Stuttgartu.

Jednakże myślac o takiej genezie tektytów, również pojawiają się wątpliwości, ponieważ tylko dla Wełtawitów i Iworytów istnieją kratery, z którymi można je powiązać.

Najpewniejszym faktem jest wiek tektytów. Badania radiometryczne oparte na rozpadzie izotopów promieniotwórczych pierwiastków wskazują, że najstarsze tektyty występują w Ameryce Północnej i mają ponad 34 mln lat. Afrykańskie ivoryty są najmłodsze (1,3 mln lat). Wiek wełtawitów (mołdawitów) nie przekracza 15 mln lat.

Opracowane na podstawie: K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał.

Ikona Bogurodzica Znak

2011-06-26T17:40:00.002+02:00

Nareszcie ją skończyłam.
Tą ikonę napisałam dla mojej mamy. Jak na mnie jest ona duża - 59,5 X 42 cm.
Teraz leży, schnie i czeka na werniks.

Nie sygnuję nawet zdjęcia, o czym już pisałam [tutaj]

Matka Boża, adorowana przez ognistoczerwone Serafiny, unosi ręce w geście modlitewnym. Ręce Chrystusa są natomiast uniesione w geście błogosławieństwa.
Szaty Bogurodzicy to purpurowy (wymieszanie koloru czerwonego z niebieskim) maforion i niebieska suknia. Ich kolory symbolizują połączenie w osobie Maryi dziewictwa i macierzyństwa, jej ziemskiej natury i niebieskiego powołania.

"Nigdy się nie poddawaj"

2011-06-18T18:54:00.002+02:00

Nadchodzi Letnie Przesilenie Słońca / Noc Kupały / Noc Świętojańska. Pisałam już o niej na tym blogu [TUTAJ] więc nie będę zanudzać ;-)

Pokażę zamiast tego pewien optymistyczny rysunek, który dostałam przed kilkunastu laty:

"Nigdy się nie poddawaj"

W tej, wydawałoby się, przegranej sytuacji żaba ma jednak szansę! - Bocian w końcu osłabnie z głodu i puści ją.

Kilka lat później, odwiedzając pewną plebanię na białoruskim Polesiu zauważyłam przypięty do ściany podobny rysunek, lecz opisany w innych językach. Od razu złapałam aparat i oto on:

Nie wiem nawet, kto jest autorem tego motywującego, ogólnoeuropejskiego obrazka.

Zielone Świątki - starosłowiańskie "stado"

2011-06-09T11:26:00.001+02:00

Czerwiec, przed nami Noc Kupały, a na razie późne w tym roku Zielone Świątki.
Święto w Zielone Świątki ma dawną, sięgającą jeszcze czasów prasłowiańskich, tradycję.

"Długosz uskarża się, że lud polski, na pamiątkę święta słowiańsko-pogańskiego zwanego stadem, przy opilstwie i rozwiązłości obchodzi Zielone Świątki. Na Podlasiu tykocińskiem jeszcze za naszej pamięci święto powyższe obchodzone było na Zielone Świątki przez pasterzy pod nazwą „wołowego wesela”. W Siedleckiem wół, użyty do tej uroczystości pasterskiej, zwał się „Roduś”. " (Zygmunt Gloger "Encyklopedia Staropolska")

O tym starosłowiańskim swięcie pisze też Stanisław Szwarc-Bronikowski wspominając Sandomierz w swoim fenomenalnym "Testamencie Wieków":

>> Tutaj, na brzegu małej polany w pobliżu jednego z kurhanów, odsłoniliśmy pozostałości sporego paleniska. Już wcześniej wiedzieliśmy, że właśnie na tej polance odbywały się od niepamiętnych czasów - "od zawsze", jak mówią w Kleczanowie, trwające do dziś wiosenne festyny w dniu Zielonych Świątek. Pośród drzew, w ziemi, można znaleźć wiele śladów tych festynów. Słowiańskie święto zmarłych miało charakter, jak określali zakonni kronikarze, "zabaw lubieżnych a nieobyczajnych". Obchodzono je właśnie przy grobach przodków, w terminie wiosennym.
Wydało mi się raczej pewne, że w kleczanowskim lesie w wigilię Zielonych Świątek, czyli w starosłowiańskie święto wiosny, odbywały się huczne obrzędowe uczty-zabawy ku czci zmarłych, zwane "stadem". O tradycjach "stada" szeroko wspominają ruscy kronikarze. Pisał też o tym przecież i Jan Długosz: "(...) ustanawiane były i urządzane igrzyska w pewnych porach roku. (...) Odprawiano zaś je przez bezwstydne i lubieżne przyśpiewki i ruchy, przez klaskanie w dłonie i podnietliwe zginanie się oraz inne miłosne pienia, klaskanie i uczynki przy równoczesnym przywoływaniu współczesnych bogów i bogiń z zachowaniem rytuału. Obrządek tych igrzysk, raczej niektóre jego szczątki (istnieją) u Polaków aż do naszych czasów, mimo że wyznają oni chrześcijaństwo od 500 lat, powtarzane są co roku na Zielone Święta i przypominają dawne zabobony pogańskie dorocznym igrzyskiem, zwanym po polsku stado (...) kiedy te stada narodu zbierają się na nie i podzieliwszy się na gromady, czyli stadka, w podnieceniu, rozjątrzeniu umysłu odprawiają igrzyska, skłonni do rozpusty, gnuśności, i pijatyki."
Plemienny zwyczaj, jak potwierdza Długosz, przetrwał wieki, chociaż Kościół tępił go wytrwale.
(...) Swawolne zabawy młodych w pobliżu miejsc pochówku najwyraźniej kojarzyły mi się ze zwyczajami i wierzeniami pierwotnych ludów dalekich kontynentów, gdzie miłość spełniana na grobach przodków przynosiła błogosławieństwo. Dawała nadprzyrodzoną protekcję tak poczętemu dziecku, jak i rodzicom. <<

Trochę ikonograficznej techniki

2011-05-31T15:43:00.000+02:00

...Ikony piszę temperą jajową, czyli farbami najbardziej klasycznymi z klasycznych ;-) Bazuję na naturalnych, sypkich barwnikach, do których przygotowuję spoiwo, mieszając surowe żółtko z wytrawnym, białym winem.
Podobrazie też przygotowuję sama. Najpierw pozyskuję odpowiadającą mi deskę, do której klejem zwierzęcym przyklejam płótno.
Z kredy i wspomnianego kleju robię grunt i kładę kilka warstw na podobrazie.
Gdy wszystko wyschnie, czasem przyklejam na mikstion złote tło lub aureolę (z 24 karatowego złota).
Teraz zaczynam malowanie. Laserunkowo. Moje ikony mają jakieś 30 do chyba 100 cienkich warstw farby.
Gdy ikona jest skończona, odkładam ją na 5 misięcy, aby całkiem wyschła, po czym zabezpieczam werniksem damarowym.

A oto niewielka ikona, którą napisałam dla mojej siostry i jej męża, gdy przeprowadzali się do nowego domu

Wzorowałam ją na XII-wiecznej mozaice z soboru Św. Zofii w Konstantynopolu.

Szata otulająca twarz Matki Bożej jest purpurowa. Tło świetliście złote, tak samo jak obwódka na brzegu szaty i gwiazda nad czołem.

Ikona Archanioła Michała

2011-05-25T15:45:00.000+02:00

To jest pierwsza ikona, jaką napisałam. Wzorowałam ją na XV-wiecznej ikonie Andrieja Rublowa ze Zwienigorodu.

W tym przedstawieniu będącym elementem Deesis, Archanioł Michał, potężna siła, wielki wojownik, z twarzą łagodną i spokojną skłania się w stronę Zbawiciela.

Przedstawiony jest w szatach dworskich (dworu bizantyjskiego). Nosi purpurową dalmatykę (wierzchnia, ozdobna szata z szerokimi rękawami) i loros (długi szeroki pas ozdobiony drogocennymi kamieniami) W ręku trzyma rabdos (cienką laskę symbolizującą władze duchową). We włosy ma wpleciony pendition (ros. toroki), czyli wstążkę, przechodzącą nad czołem i rozchodzącą się u skroni, która jest symbolem posłuszeństwa aniołów wobec Boga.

Poniższą ikonę napisałam natomiast na komunię mojej najmłodszej siostrzenicy.

Wzorowałam ją na XIV-wiecznej ikonie bizantyjskiej.

W tym przedstawieniu Archanioł Michał jest również w bizantyjskich szatach dworskich.W ręku trzyma sferę z monogramami Chrystusa.
Postać wyłania się z połyskującego światłem tła. Światłość wydobywa się również z oczu i twarzy i spływa w postaci złotych załamań na szaty. Skrzydła utkane z materii duchowej również połyskują złotem.

Ikony

2011-05-23T21:00:00.004+02:00

Postanowiłam umieścić tutaj trochę więcej treści o ikonach, pomimo, że są one również na mojej stronie WWW. Po prostu wydaje mi się, że osoby odwiedzjące tego bloga, raczej mojej strowny WWW nie eksplorują (adres na pasku bocznym).
Poza tym, ikony tu pasują, ze względu na swoją symbolikę.
Nie chcę ich umieszczać na blogu rękodzielniczym, gdyż piszę je dla swojego rozwoju duchowego i całkowitego psychicznego odpoczynku, nie na zamówienia ani na sprzedaż.

Zgodnie z prastarą tradycją ikon nie sygnuję. Tradycja ta bowiem głosi, że malarz ikon jest tylko ręką, narzędziem, a nie autorem i obraz ten wcale do niego nie należy.

Przekaz mówi, że pierwszą ikonę namalował św. Łukasz. Na blacie stołu z Nazaretu umieścił on wizerunek Maryi z Dzieciątkiem.
Słowo ikona pochodzi od greckiego eikon - obraz, podobizna. Ikona powstała i ukształtowała się w środowisku nie podzielonego jeszcze chrześcijaństwa.
Kanon malarstwa ikonowego powstawał stopniowo, w ciągu wieków. Ikona jest wielopoziomowym obrazem symbolicznym i tekstem sakralnym. Przy czym sfera artystyczna jest w nim równie ważna, jak sfera symboliczna.

Nie ma wątpliwości, że ikona nie jest obrazem naturalistycznym. Może ona wprawdzie zachować niektóre charakterystyczne cechy przedstawianej postaci, lecz podobieństwo do pierwowzoru jest symboliczne, a nie fotograficzne. Nie kopiuje też pojawiającej się w tle natury, która ma tu funkcję symboliczną lub znakową.

Elementem dominującym w ikonie jest twarz, a w niej oczy. Twarz, ale też cała postać, jest przebóstwiona, promieniejąca wewnętrznym światłem. Postacie są wydłużone, malowane bez światłocienia, sugerującego jakieś boczne źródło światła. Na ikonie światło promienieje z przemienionej, przebóstwionej postaci i ślizga się po jej szatach.

Przestrzeń i czas na ikonie są pozanaturalne. Często w jednym przedstawieniu widzimy równocześnie zdarzenia z różnych momentów w czasie. W ikonie nie istnieje perspektywa zbieżna. Świat z ikon otacza nas, rozszerza się nieskończenie, a linie perspektywy zbiegają się tam, gdzie znajduje się kontemplująca ikonę osoba.

Kolor w ikonie ma charakter głównie symboliczny, choć nie można zapomnieć o jego walorach estetycznych.
Tło klasycznej ikony jest złote. Złoto to jednocześnie kolor i światło - Bożej chwały. Znaczeniowo najbliższy złotu jest kolor biały. W kolorze białym są przedstawiane na przykład szaty Chrystusa w ikonie Przemienienia Pańskiego. Przeciwieństwem bieli jest czerń, kolor symbolizujący całkowity brak światła. W kolorze czarnym przedstawia się otchłań piekielną.
Kolor czerwony w zależności od kontekstu, symbolizuje ziemską, ludzka naturę, krew, życie, ale czasem też męczeństwo i cierpienie. W innych przedstawieniach jest natomiast królewską purpurą. Niebieski, błękitny to kolor nieba. Zielony symbolizuje życie wieczne. Jest też kolorem Ducha Świętego.

Ikonę zawsze przenika światło, co podkreśla technika malowania. Centrum światła jest oblicze. Światło może się rozchodzić w postaci ostrych błysków, jak i stanowić rozlewającą się światłość. Pulsacja światła jest życiem ikony.

Oczywiście reguły ikonograficzne nie są zbiorem sztywnych zasad, mogących spowodować skostnienie sztuki ikonopisarstwa. Spontaniczność w malarstwie ikonowym nie jest ograniczona, a natchnienie twórcze nigdy się nie wyczerpało. Porównując ikony identyczne pod względem kompozycji czy tematu, okazuje się, że nie ma przedstawień identycznych.

Przekazany przez tradycję kanon i język ikony chroni przed ekspresjonistycznym subiektywizmem, ponieważ ikonografia wiąże się kontemplowaniem pierwowzoru, który jest tym, czym dla malarza model.

Dla ilustracji jedna z moich ikon

Jest to ikona Archanioła Michała, którą napisałam dla mojego męża. Wzorowałam ją na synajskiej ikonie z XIII w.

(Tekst na podstawie książki "Sztuka ikony, teologia piękna Paula Evdokimova, "Świat Ikony" Iriny Jazykowej oraz przemyśleń własnych)

Ciekawe, co tu się stało?

2011-05-11T16:53:00.000+02:00

Ostatnio natrafiłam na dziwnie "zdezelowany" kawałeczek lasu Koło Ponurzycy w Mazowieckim Parku Krajobrazowym - część drzew połamanych, a część dynda jak zwiędnięte kwiatki.
Tak wiem, że przychodzi na myśl trąba powietrzna - ale spójrzcie - nie ma ona początku ani kontynuacji. Nawet nie miała gdzie powstać i rozpędzić się, bo jest to w środku lasu. Obok jest tylko wąska, dość kręta droga i wszystko rośnie sobie spokojnie nienaruszone.
Pomyślalam, spadło coś - ale nie, bo w ściółce nie ma śladu żadnej katastrofy.

No dziwne
Jak myślicie, co tu się zdarzyło?

Zapraszam...

2011-05-06T13:47:00.001+02:00

...na moje wyzwanie na blogu Arte Projekty.

Nagrodą są kolczyki z banerka :-)

Wszystkie informacje tutaj

Cudownych Świąt!

2011-04-19T15:15:00.000+02:00

Życzę wszystkim fantastycznych, wiosennych, niezapomnianych Świąt!

To jajo znalazłam przy pewnym kościele na Litwie

A te pochodzą z Hiszpanii (Figueres)

Wyzwanie "Symbolikia Wielkanocy"

2011-04-08T16:53:00.001+02:00

Kochane,
chciałam tylko przypomnieć o wyzwaniu "Symbolika Wielkanocy" na blogu Arte Projekty (To tu - klik)
Prace nie muszą być nowe!

Zapraszam na candy i wyzwanie z nagrodami

2011-03-16T13:42:00.000+01:00

Zapraszam na candy na moim drugim blogu [klik]

oraz na wyzwanie z nagrodą na blogu Arte Projekty [klik]

Rubin

2011-03-05T15:58:00.000+01:00

Wzór chemiczny: Al2O3 (trójtlenek glinu)
Twardość w skali Mohsa – 9
Łupliwość – brak, ale jest kruchy
Przełam – muszlowy lub nierówny
Barwa – czerwona
Połysk – szklisty

Rubin, tak jak szafir, jest korundem. Jego czerwona barwa pochodzi od domieszek chromu.
Jest minerałem skał magmowych i żył pegmatytowych. W Polsce występuje w piaskach złotonośnych okolic Złotoryi i Izerski, a także w pegmatycie Kruczej Skały, w Wilczej Porębie koło Karpacza oraz w gnejsach izerskich.

Korund jest po diamencie najtwardszym minerałem, bardzo odpornym na działanie czynników mechanicznych.
Dyspersja światła w korundzie jest słaba, dlatego rubiny i szafiry mają stosunkowo niewielki ogień w porównaniu z diamentem i niektórymi innymi kamieniami szlachetnymi.

Hildegarda z Bingen tak opisuje właściwości lecznicze rubinu:
„Gdy u człowieka pojawia się choroba, jakaś gorączka albo podagra, albo też zmiana w sokach ustrojowych, połóż wielki rubin o północy – ponieważ wtedy szczególnie dobrze rozwija swą moc – nad pępkiem chorego. Pozwól mu jednak nad pępkiem chorego leżeć do czasu, aż człowiek ten poczuje, że kamień go rozgrzewa i wtedy usuń go natychmiast. Tak ów kamień przepędza wszystkie możliwe choroby i je zwycięża.”
„Jeżeli komuś dokucza ból głowy, niechaj położy on rubin na czubek głowy na tak długo, aż miejsce to nie ogrzeje się od kamienia. Wtedy niechaj go stamtąd natychmiast usunie, bo siła tego kamienia przeniknie jego głowę szybciej i mocniej, niżby to uczyniła najbardziej nawet kosztowna maść. Tak oto odnajdzie on ukojenie”.

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; A. Conrad-Seibert ,K. Hechtberger "Hildegarda z Bingen. Sentencje i porady na każdy dzień".

Szmaragd

2011-03-04T21:09:00.001+01:00

Dziś prezentuję zieloną odmianę berylu. Szmaragdy należą do moich ulubionych kamieni*** i bardzo mi przykro, że są takie drogie...

Twardość – 7,5 - 8, kruchy
Połysk - szklisty
Łupliwość - niewyraźna, przełam nierówny do muszlowego
Barwa - zielona.

Szmaragd (po hiszpańsku esmeralda, prawda jak ładnie?) jest berylem, czyli krzemianem pierwiastków berylu i glinu o wzorze chem. Be3Al2(SiO3)6. Jego barwa pochodzi od domieszki chromu. Beryl występuje najczęściej w pegmatytach granitowych oraz w skałach o podobnej genezie.

W Polsce beryl występuje w żyłach pegmatytowych Gór Sowich, w druzach pegmatytowych granitu strzegomskiego, strzegomskiego także w pegmatytach Jakuszyc. Stwierdzono go też w gnejsach Sierpc koło Wałbrzycha, w Kowarach i Szklarskiej Porębie.

Tak o szmaragdzie pisze Hildegarda z Bingen:

„ Szmaragd rośnie wczesnym rankiem. Wtedy też najbardziej żywotna jest moc ziemi i roślin z niej pochodzących. Dlatego też szmaragd działa silnie przeciw słabościom i chorobom ludzkim, bo słońce go tworzy, a substancja jego z siły powietrza się wywodzi.”
„ A kto ma bóle w sercu, żołądku albo w boku cierpienie odczuwa, niech szmaragd ma przy sobie tak, żeby ciało jego od kamienia się ogrzało, a człowiek taki lepiej się poczuje. Gdy choroby owe jednak rozprzestrzeniać się będą tak, że powstrzymać ich nie sposób, wówczas człowiek ten winien szybko włożyć szmaragd do ust, by ten od śliny jego nabrał wilgoci, a ślina z kolei od kamienia cieplejsza się stała. W ten też sposób ów kamień do ciała chorego człowieka wkładany i wykładany być powinien, a nagłe powroty owych chorób niewątpliwie odejdą.”

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał"; A. Conrad-Seibert ,K. Hechtberger "Hildegarda z Bingen. Sentencje i porady na każdy dzień".

Szafir

2011-03-02T19:51:00.001+01:00

Sobotnia wizyta na giełdzie minerałów w Warszawie, zaowocowała u mnie chęcią powrotu do mineralogicznego tematu.
Oto więc odmiana korundu - szafir

Wzór chemiczny: Al2O3 (trójtlenek glinu)
Twardość w skali Mohsa – 9
Łupliwość – brak
Rysa – biała
Przełam – muszlowy lub nierówny
Barwa – niebieska w różnych odcieniach
Połysk – szklisty, diamentowy

Szafir, i w ogóle korund, występuje w skałach magmowych bogatych w trójtlenek tlenek glinu, ale nie zawierających zbyt dużej ilości krzemionki, np. w sjenitach, perydotytach, pegmatytach. Nierzadko spotyka się je też w skałach metamorficznych. Jako minerał o dużej twardości, bardzo trwały pod względem chemicznym, szafir (korund) znajduje się często we wtórnych złożach okruchowych.

Zabarwienie szafirów wywołane jest obecnością tlenków żelaza i tytanu.

Hildegarda z Bingen tak pisze o leczniczych właściwościach szafirów:
„…a człowiek, którego stale nęka podagra tak, że głowa i reszta ciała jego przez zbyt duże obciążenie spokoju osiągnąć nie mogą, kamień ten do ust niechaj włoży, a podagra złagodnieje… A kto w gniewie swym mocno poruszony być się zdaje, niechaj szafir do ust włoży, a złość wygaśnie i odejdzie od chorego…”

W Polsce korund i jego odmiany (rubin, szafir) znane są z piasków złotonośnych okolic Złotoryi i Izerski na Dolnym Śląsku. Białe i bladoniebieskie kryształy i ziarna korundu wielkości do 5 cm występują także w pegmatycie Kruczej Skały, w Wilczej Porębie koło Karpacza oraz w gnejsach Izerskich.

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał"; A. Conrad-Seibert ,K. Hechtberger "Hildegarda z Bingen. Sentencje i porady na każdy dzień".

Oswajanie zimy

2011-01-21T12:09:00.001+01:00

Te zdjęcia zrobiłam w zeszłym roku, gdy mój nastrój podobny był do obecnego. Chciałabym już wiosny i kolorów wokół, ale wiem, że w styczniu to raczej zima jest naturalna. Zrobiłam więc takie zdjęcia.
Lubię na nie patrzyć o tej porze roku. Spójrzcie i Wy :-)

Dziękuję, że mnie tu odwiedzacie*** :-)

Zapraszam na wyzwanie "Tajemniczość maski"

2011-01-04T17:08:00.000+01:00

Zapraszam wszystkich na moje twórcze wyzwanie z nagrodami
na blogu Arte Projekty

Oby się Wam darzyło, z roku na rok lepiej było!

2010-12-30T15:53:00.000+01:00

Zdjęcie z internetu, z chomikuj.pl

Kochane i Kochani *** W Nowym Roku życzę Wam spełnienia najskrytszych marzeń i szczęścia bez końca! I oby w tym samym gronie za kolejny rok ;-)

Ikona Narodzenia Pańskiego

2010-12-22T12:51:00.000+01:00

Narodzenie Pańskie (Andriej Rublow)

Najczęściej (klasycznie) w centrum ikony znajduje się Maryja, owinięta w purpurową szatę, w pozycji półleżącej na czerwonym posłaniu. Nad nią, w miejscu wyznaczonym przez zloty podział, u wejścia do czarnej groty, w żłóbku leży Dzieciątko. Towarzyszą mu wół i osioł oraz usługują aniołowie. Na samej górze widać fragment czarnego obłoku, z którego w stronę Dzieciątka kieruje się czarny promień, rozgałęziając się na 3 części.

W dolnej części ikony najczęściej się przedstawia dwie sceny: Św. Józefa, pogrążonego w zadumie, kuszonego do niewiary przez szatana udającego pasterza oraz scenę z niewiastami kapiącymi narodzonego Jezusa.

Poza tym umieszcza się adorujące zastępy niebieskie, Trzech Króli zdążających do narodzonego Chrystusa oraz idących pasterzy.

Mały Jezus spowity jest często w zieloną szatę. Jest ona symbolem młodości, żywotności, a także nadziei. Nie brakuje jednak tutaj jednak odniesień do grobu i grobowca oraz przyszłych wydarzeń: forma żłóbka przypomina grób, (taki jak w ikonach Zmartwychwstania, Kobiety u grobu) oraz szata Jezusa przypominająca przepaski grobowe. Czarna grota – głębia otchłani, cień śmierci ("W Nim było życie, a życie jest światłością ludzi, a światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła" (J l, 4-5) ). No właśnie, czerń. Czarny kolor w ikonach zarezerwowany jest tylko dla mrocznych otchłani, spraw piekielnych, ale także w czarnym kolorze przedstawia się czasem coś związanego z Bogiem. Tu tajemnica jest tak wielka, Bóg na ziemi tak niepoznawalny, aż w odbiorze daje wrażenie mroku. Światło Boże jest tak silne, że aż człowieka oślepia, powodując, że nie może dostrzec wyraźnie. Stad obłok Boży i kierujący się w stronę Chrystusa promień są czarne. Jeden promień (jeden Bóg) rozgałęziony na 3 części (3 Osoby Boskie).
Maryja umieszczona jest w centrum ikony. Jej purpurowa szata to połączenie koloru czerwonego (kolor życia, krwi, człowieka) z niebieskim (kolor nieba). Przy czym powstała przez połączenie tych 2 kolorów purpura jest kolorem najwyższej godności. Królewska purpura, w którą odziana jest Maryja. Leży z głową wspartą na dłoni, pogrążona w kontemplacji („Maryja zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała je w swoim sercu” (Łk 2,19) )

Purpura plus czerwone posłanie: symbolicznie Chrystus urodził się w czerwonej komnacie, bo w czerwonej komnacie w owych czasach rodzili się władcy.

Matka Boża jest odwrócona od Chrystusa. W ten sposób jest zdjęta z ikony warstwa sentymentalna. Takie ułożenie Maryi podkreśla przepaść dzielącą ją od Jezusa (= Boga). Niełatwo spojrzeć Bogu prosto w twarz.
Św. Józef jest przedstawiany w pewnym oddaleniu od Bogurodzicy i Dzieciątka. Podkreśla to, że nie on jest ojcem właśnie Narodzonego. Przed nim stoi odziany w skóry starzec, podparty na lasce - diabeł w przebraniu pasterza Tyrsosa, próbujący zasiać w sercu Józefa wątpliwości. Apokryfy przytaczają jego słowa: „Podobnie jak ten kij nie może rodzić liści, tak samo taki jak ty starzec nie może płodzić, a dziewica nie może rodzić”.

„Posługując się osobą św. Józefa ikona opowiada powszechny dramat, powtarzający się przez wszystkie wieki (…) Pasterz-kusiciel twierdzi, że nie ma innego świata, jak tylko widzialny, a więc nie istnieje inny sposób rodzenia, jak tylko naturalny” (P. Evdokimov, „Sztuka ikony - teologia piękna)
Św. Józef jest odziany w żółtą szatę (kolor znaczeniowo bliski złotu), nad głowa ma aureolę – wszak Duch Św. rozwiał wątpliwości Józefa.

Kąpiel Dzieciątka po prawej na dole ikony – Chrystus naprawdę urodził się człowiekiem i trzeba go obmyć. Apokryfy wspominają też, że dwie położne kąpiące nowo narodzone Dziecię, są gotowe dać świadectwo o dziewiczym narodzeniu Chrystusa. Scena ta jest też nawiązaniem do chrztu w Jordanie.
Na górze ikony widzimy trzech magów (Trzech Króli), pędzących na lekkich, rączych koniach. Niosą oni dary dla Nowonarodzonego. „Dzisiaj Bóg przez gwiazdę przyprowadza magów, aby oddali mu pokłon, poprzez złoto, mirrę i kadzidło zapowiadając jego trzydniowy spoczynek w grobie.” (Jutrznia Synaksy Theotokos)„Mirrę jako zmarłemu, złoto jako Królowi wieków, kadzidło jako Bogu wszechświata” (Wigilia Bożego Narodzenia w Kościele Prawosławnym)

Wszystko odbywa się na tle góry. Góra należy do odwiecznych symboli ludzkości, łącząc ziemię z niebem ( korzenie ma w ziemi, wierzchołek sięga nieba).

„Wcielenie było nie tylko dziełem Bożym, lecz także dziełem woli i wiary Dziewicy. Bez zgody Przeczystej, bez udziału jej wiary, zamiar ten byłby tak samo niemożliwy do zrealizowania, jak bez interwencji Trzech Osób Boskich. Bóg wybiera ją na Matkę i bierze od niej ciało, którego ona zechce mu użyczyć. Tak jak Bóg wcielił się dobrowolnie, tak samo chciał, by Jego Matka zrodziła go z własnej woli.” (Mikołaj Kabasilas)

(Narodzenie Pańskie - szkic do ikony)

Wszystkim, którzy tu zaglądają życzę fantastycznych, radosnych Świąt! :-)

Jeszcze trochę minerałów

2010-11-24T19:10:00.001+01:00

Kiedyś na giełdzie minerałów w Warszawie kupiłam taki okaz

Coś pomiędzy kryształem górskim i ametystem. Wewnątrz kryształów w odcieniach rudo-pomarańczowych błyszczą w świetle kawałeczki rudy żelaza. Nigdy wcześniej czegoś takiego nie widziałam.

A to już kawałeczek skrzemieniałego drewna. Jakby patrzy? ;-)

Poniżej kryształy granatów. Nie są duże - największy ma nieco ponad centymetr. Za to jaka regularna bryła! Oczywiście w 100% naturalne, bez dotknięcia jakiegokolwiek narzędzia :-)

Na koniec zielony dioptaz. Kryształki są bardzo małe, mają po kilka milimetrów. Dioptaz rzadko krystalizuje w większych rozmiarach. Mój okazik przyleciał z Kazachstanu.

Specyfikacja dioptazu z Wikipedii:
Chemizm: Cu6[Si6O18] x 6H2O – uwodniony krzemian miedzi
Układ krystalograficzny: trygonalny
Twardość: 5
Gęstość: 3,28-3,35
Rysa: zielona
Barwa: szmaragdowa lub ciemnozielona (często z niebieskawym odcieniem)
Przełam: muszlowy, nierówny
Połysk: szklisty, czasami tłusty ( na powierzchni przełamu)
Łupliwość: doskonała, trójkierunkowa

Fotograficzny kryształ górski z wariacjami

2010-11-04T12:24:00.003+01:00

Dzisiaj chcialam Wam pokazać kilka zdjęć różnych kryształów górskich z mojej kolekcji.
Minerał ten, razem z ametystem, należy do moich ulubieńców :)
Lubię go za jego krystaliczną przezroczystość i chłód (słabo przewodzi ciepło). Kojarzy mi się z czystą źródlaną wodą z wysokich gór, błyszczącą w słońcu.
Często tworzy pięknie wykształcone kryształy, jakby były ozdobami z pałacu Królowej Gór.

Oto on

Te trzy pięknie wykształcone okazy przywiozłam z kamieniołomu w Jegłowej na Przedgórzu Sudeckim. Mają one zakończenia z obu stron, musiały więc powstać w sypkim materiale. Chyba, że po wyrośnięciu z jednej strony odpadły od skały i wtedy powstała druga strona. Z tym, że nie widać śladu łączenia, więc pewnie ta pierwsza wersja.

Czasami zdarza się, że kryształ wyrośnie na jakimś innym minerale, który przez przezroczyste ścianki widać w środku. Poniższy otoczył sobą chloryt.

Okaz ten kupiłam kiedyś od pewnej Rosjanki na giełdzie minerałów w Warszawie. Pochodzi on z kopalni "Mikołaj Szor" na dalekim, północnym Uralu.

Ostatni kryształ parę lat temu przywiozłam z giełdy minerałów gdzieś na Dolnym Śląsku. Wydaje mi się, że jest on naszego, właśnie dolnośląskiego pochodzenia.

Nie mam pojęcia, co jest wewnątrz. Pan, który mi go sprzedał, też nie wiedział.

Jeszcze raz...Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny

2010-11-02T08:16:00.002+01:00

...w Warszawie

Na Powązkach i dąb Dewajtis M. Rodziewiczówny

2010-10-31T00:46:00.002+02:00

Wszystkich Świętych na warszawskich Powązkach

___________________________________________________________

I uzupełnienie wpisu w komentarzu na blogu Agatki - dąb Dewajtis w dawnym majatku Marii Rodziewiczówny w Hruszowej na Białorusi

Po kliknięciu na zdjęcie można przeczytać tekst na tablicy pod dębem.

Ponownie nutka prahistorycznych inspiracji ;o)

2010-10-20T23:19:00.002+02:00

„Jak na większości przedstawiających ludzi wizerunków z najwcześniejszego okresu sztuki europejskiej, który obejmuje ponad 90% całych dziejów ludzkości, silne wyeksponowanie cech płciowych tej postaci jest równie uderzające, co pełne wymowy. Powszechnie uważa się ją za wyobrażenie bóstwa z epoki paleolitu – „Wielkiej Matki Wszechświata”, której kult dominował w rytuałach i wierzeniach prehistorycznych społeczności.” (Norman Davies „Europa”)

Figurka znaleziona w Dolnych Vestonicach na Morawach,

datowana na ponad 25 tys. lat p.n.e.

Figurka znaleziona w miejscowości Willendorf w Austrii,
datowana na ponad 20 tys. lat p.n.e.

Figurka znaleziona w miejscowości Laussel,

datowana na ponad 19 tys lat p.n.e.

"Wenus z Laussel" (...) jest to pomalowana czerwoną ochrą płaskorzeźba znajdująca się na wewnętrznej ścianie jednej z grot w Dordogne. Przedstawia postać siedzącej kobiety. Rysy twarzy się nie zachowały, widać natomiast grube pasmo włosów odrzucone do tyłu na ramię, duże obwisłe piersi i szeroko rozsunięte kolana, odsłaniające srom. Lewa ręka spoczywa na ciężarnym brzuchu. Prawa, zgięta w łokciu, unosi w górę bawoli róg w kształcie półksiężyca." (Norman Davies "Europa")

Przy czym "napełniony róg bydlęcy należy do najstarszej i najtrwalszej symboliki znanej rodzajowi ludzkiemu (...) Był on od niepamiętnych czasów, aż po nasze dni, symbolem obfitości, spełnienia, dobrobytu. Przeszedł do naszego zasobu pojęciowego jako róg obfitości. W najdawniejszych wierzeniach kojarzono rogi bydlęce z jedną z faz księżyca, a sam księżyc, w zgodności jego cyklu przemian z okresem menstruacyjnym kobiety, staje się gwiezdnym symbolem kobiety. Długotrwałość tej symboliki jest niezwykła (...) i sięga naszych czasów. W ikonografii chrześcijańskiej postać Matki Bożej wyobrażana jest ze stopami wspartymi na półksiężycu o kształcie rogów bydlęcych, zwróconych rogami ku górze." (Jerzy Gąssowski "Prahistoria sztuki")

Płaskorzeźba pochodzi z muru wokół katedry Ormiańskiej we Lwowie.

Wracając jednak do paleolitu, w "Europie" Normana Daviesa czytamy też:

„Ponieważ oddzieliliśmy ludzkość od natury, podmiot od przedmiotu, (…) a uniwersytety od uniwersum, wszystkim ludziom, z wyjątkiem poetów i mistyków, niezwykle trudno zrozumieć (…) holistyczną i mitologizującą myśl ludzkości epoki lodowcowej. Już sam język, którego używamy (…) mówi o narzędziach, myśliwych i mężczyznach, gdy tymczasem każdy posąg i każde odnalezione malowidło krzyczy do nas, że owo człowieczeństwo epoki lodowcowej to kultura sztuki, miłości do zwierząt i kobiet (…) Zbieractwo jest równie ważne jak polowanie, ale mówi się tylko o polowaniu. Wspomina się o opowiadaniu, ale opowiadający to raczej myśliwy, niż wiekowa kapłanka księżyca. Opisuje się inicjację, ale jej przedmiotem nie jest młoda dojrzewająca dziewczyna, która ma poślubić księżyc, lecz chłopak, który ma zostać wspaniałym myśliwym.” (*)

“Bez względu na to, jaką się przyjmie definicję, uznaje się powszechnie, że cywilizacja Zachodu bierze swoje początki z tradycji judeochrześcijańskiej i kultury świata klasycznego. W obu kulturach – kulturze Jahwe i Jowisza-Zeusa – dominowały bóstwa płci męskiej. Ale nie powinno się zapominać, że przedtem przez całe wieki najważniejsze bóstwo było zawsze kobietą. Można jedynie zakładać, że na ludzkości – przynajmniej dopóki pozostawała gatunkiem małym i słabym – większe wrażenie robiło poczęcie i narodziny, które były udziałem kobiety, niż zabijanie i śmierć, które stanowiły domenę mężczyzny.

Najrozmaitsi ludzie marzyli o dawno utraconym raju odległej przeszłości (…) i wszyscy mieli swoje wyidealizowane rajskie ogrody i na wpół mityczne złote wieki. Dziś to samo robią feministki. Jedno jest pewne: Wenus z Laussel – i wiele jej podobnych – nie była wyłącznie obiektem służącym do zaspokojenia męskich zachcianek. Prawdę mówiąc, to w ogóle nie była żadna Wenus.”

Norman Davies „Europa”

(*) W.I. Thompson „The Time Falling Bodies Take to Light: Sexuality and the Orgins of Culture” – cytat pochodzi z “Europy” Normana Daviesa.

Zdjęcia figurek Wielkiej Paleolitycznej Bogini pochodza z internetu.

Labrador

2010-10-15T18:05:00.001+02:00

Labrador (zwany też labradorytem) jest skaleniem sodowo-wapniowyn (plagioklazem), pośrednim między albitem Na[AlSi3O8] i antorytem Ca[AlSi3O8], z przewagą Ca nad Na.
Twardość - około 6.
Odznacza się on piękną grą barw o odcieniach niebieskich i zielonych, przypominających mieniące się metalicznie barwy niektórych egzotycznych motyli. Ta gra barw spowodowana jest interferencją światła odbitego od mikroskopijnych wrostków różnych ciemnych minerałów, rozmieszczonych wzdłuż płaszczyzn łupliwości. Są to zazwyczaj drobniutkie blaszki lub igiełki ilmenitu, magnetytu i hematytu. Odcienie jaśniejsze, zwłaszcza niebieskie, wywołane są odbiciem i interferencją promieni świetlnych na granicy drobniutkich zrostów bliźniaczych labradoru. Labrador występuje najczęściej w postaci ziarnistych lub zbitych skupień, a tylko wyjątkowo tworzy maleńkie, tabliczkowate kryształy. Jego nazwa pochodzi od półwyspu Labrador w Ameryce Pn., gdzie występuje.

W Polsce spotyka się go na Dolnym Śląsku, w okolicach Nowej Rudy i Sobótki.

Opracowane na podstawie: K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał"

Granaty (Garnets)

2010-10-01T19:54:00.001+02:00

Granaty stanowią grupę minerałów o podobnym składzie chemicznym, mających różne własności fizyczne i optyczne zależnie od zawartości poszczególnych składników chemicznych.

Ogólny wzór granatów można przedstawić : A3B2[SiO4]3, gdzie A = Mg, Fe, Mn, Ca; B = Al, Fe, Cr, Mn, Ti.

Połysk - szklisty, tłustawy
Twardość - 6,5 - 7,5
Łupliwość - niewyraźna, przełam - muszlowy, ziarnisty

Są odporne na działanie kwasów i czynników klimatycznych.

ODMIANY GRANATÓW:

Pirop Mg3Al2[SiO4]3
Almandyn Fe3Al2[SiO4]3
Spessartyn Mn3Al2[SiO4]3
Grossular Ca3Al2[SiO4]3
Andradyt Ca3Fe2[SiO4]3
Odmianą andradytu jest melanit, z domieszką Ti i Na
Uwarowit Ca3Cr2[SiO4]3

Najbardziej znanym granatem jest pirop (dawniej zwany niekiedy karbunkułem), o rubinowo-czerwonej barwie (barwa piropu bywa ciemnoczerwona aż do czaenej). Nazwa pochodzi od greckiego piropos - podobny do ognia. Wysrępuje on głównie w zasadowych skałach magmowych (zwłaszcza w perydotytach) i w metamorficznych serpentynitach. Nie tworzy on wyraźnych kryształów lecz występuje zwykle w postaci nieregularnych ziarń.

W Polsce piropy występują w eklogitach i granulitach Gór Śnieżnickich i Sowich na Dolnym Śląsku.

Almandyn, również dawniej zwany karbunkułem. Jego barwa przypomina pirop lecz różni się bardziej fioletowawym lub brązowawym odcieniem. Almandyny występują zarówno w skałach magmowych, jak i metamorficznych. Kryształy almandynu są dość duże (np. w porównaniu z piropami) i z reguły doskonale wykształcone. Spotyka się w nich zjawisko asteryzmu.

W Polsce almandyny występują w skałach metamorficznych w okolicy Lądka koło Bystrzycy, w Modliszowie, Kamionkach i Grodziszczu w Górach Sowich, w pegmatytach koło Lubachowa, w łupkach krystalicznych Karkonoszy. Są też w łupkach krystalicznych Tatr oraz w licznych skałach krystalicznych nawierconych w podłożu krystalicznym pn-wsch Polski. Występują również w bałtyckich piaskach plażowych.

Jasnoczerwony, wpadający w lekki fiolet granat, będący mieszaniną piropu i almandynu, nosi nazwę rodolit.

Spessartyn. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia w górach Spessart pomiędzy Frankfurtem a Wurzburgirm e Niemczech. zazwyczaj ma barwę żółtą, pomarańczową, czerwonawą, brązową, brunatnawą. Spotykany jest zazwyczaj w skałach magmowych. Występuje zwykle w postaci kryształów.

W Polsce spotyka się go w pegmatytach Wilczej Poręby oraz w granitoidach Chwałkowa koło Sobótki.

Grossular. Ma on barwy jaśniejsze niż inne granaty, niekiedy bywa wręcz bezbarwny. najczęstszymi barwami są bladoszmaragdowozielona, różowa, żółta, cynamonowobrunatna. Nazwa grossularu ze względu na jego barwę pochodzi od łącińskiej nazwy agrestu - ribes grossularia. Występuje on w postaci zbitej lub krystalicznej. Powstaje w warunkach wysokotemperaturowych przekształceń w strefach kontaktowych magmy zasobnej w krzemionkę i skał wapiennych wzbogaconych w glin.

Czerwoną odmianą grossularu, wzbogaconą w żelazo jest hessonit (essonit).

W Polsce grossular występuje w Gębczycach koło Strzelina, w wapieniach Podzamcza koło Kłodzka, gdzie tworzy wkładkę skały granatowej; wśród skał metamorficznych Śnieżnika Kłodzkiego, w łomie nefrytu w Jordanowie, w Klecznej koło Dzierżoniowa i granitach łomu Grabie koło Świdnicy.

Andradyt. Zależnie od składu chemicznego ma rozmaite barwy. Znane są andradyty o barwie brunatnoczerwonej, brunatnej, czarnej oraz zielonej i żółtej w różnych odcieniach. Żółte, przezroczyste odmiany przypominające topazy określane bywają jako topazolity. Jednak do najważniejszych odmian andradytu należą demantoid i melanit.

Zielony demantoid przyćmiewa wszystkie inne granaty silnym połyskiem i bardzo wysoką dyspersją. Czarną odmianą andradytu o bardzo wysokiej dyspersji jest melanit.

Uwarowit. Ma on szmaragdowozieloną barwę dzięki obecności chromu. Występuje zwykle tylko w drobnych kryształach, dlatego rzadko bywa używany jako kamień ozdobny. Przy czym najczęściej jest on spotykany w postaci naskorupień na chromicie.

W Polsce znajduje się go w łomie nefrytu w Glinicy koło Jordanowa.

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał"

Perły (Pearls)

2010-09-21T13:52:00.001+02:00

No i przyszła pora na perły :)

Perły zawdzięczają swe powstanie żywym organizmom. Najpiękniejsze i najcenniejsze są wytworem małży morskich, szczególnie z rodzaju Pteria (perłopław), obejmującego ponad 30 gatunków. Żyją one w ciepłych morzach, do głębokości 30 m, przytwierdzone do dna. Oprócz pereł morskich znane są również perły słodkowodne, wytwarzane przez małże słodkowodne, m.in. Unio (skójka) i Anodonta (szczeżuja), które żyją w niektórych strumieniach i rzekach na obszarach o klimacie umiarkowanym - obecnie należą już do rzadkości na skutek rabunkowej gospodarki człowieka.

Każda perła ma podobną budowę warstwową oraz zbliżony skład chemiczny. Głównym składnikiem jest aragonit, tj. węglan wapnia, w ilości 90 %. Resztę stanowi substancja organiczna (konchiolina) i woda. Wokół środkowego punktu, stanowiącego jądro perły, układają się koncentrycznie warstewki z ułożonych wachlarzykowato małych płytek aragonitowych, spojonych konchioliną.

Twardość pereł to 3,5 - 4 w skali Mohsa. Perły odznaczają się dużą wytrzymałością i nie ulegają łatwo zgnieceniu i rozkruszaniu. Perły odznaczają się też pewną sprężystością.

Od stosunku ilościowego masy perłowej do konchioliny zależy barwa pereł. Perły czysto białe, srebrzyste, iryzujące, niebieskawoszare składają się tylko z masy perłowej. Żółte, grunatne i czarne zawdzięczają swa barwę substancji rogowej. Barwa perły jest tym ciemniejsza, im bliżej powierzchni i w większym nagromadzeniu znajduje się konchiolina.

W przeciwieństwie do większości kamieni szlachetnych perły nie są trwałe. Wskutek rozkładu konchioliny tracą piękny połysk, jaki miały przed 100 czy 50 laty.

Symbolizm perły, opisany przez Mircea Eliade :

Ostrygi, muszle morskie, ślimaki i perły tradycyjnie mają swój udział w uświęconych mocach skupionych w Wodach, w Księżycu, w Kobiecie. I tak np. w Japonii można znaleźć myśl, że noszona perła napełnia kobietę energią sprzyjającą płodności, chroniąc ją jednocześnie przed urokiem i przed szkodliwymi siłami. Medycyna zaś hinduska stosuje sproszkowane perły jako afrodyzjak i środek wzmacniający. kosmologiczna i magiczna funkcja perły znana była od czasów wedyjskich. jeden z hymnów Atharwawedy (IV, 10) opiewa ją : "Oby perła, zrodzona z wiatru, powietrza, gromu, światła, oby ta muszla, zrodzona ze złota, chroniła nas od lęku!". Indyjscy lekarze doceniali perłę, jako lek na krwotoki, żółtaczkę, a także przydatny środek uzdrawiający opętanych i szaleńców. Narahari, lekarz z Kaszmiru (około 1240), w traktacie Radźanigantu, napisał, że perła przeciwdziała bólom oczu, jest antidotum w przypadkach otrucia, leczy gruźlicę i w ogóle zapewnia siłę i zdrowie. W Kathasaritsagarze napisane jest, że perła - niczym alchemiczne eliksiry - "odstrasza truciznę, demony, starość i chorobę". Harszaćarita przypomina, że perła zrodziła się z łez boga Księżyca i - jako że księżyc jest "źródłem wiecznie uzdrowicielskiej ambrozji" - jej lunarne pochodzenie czyni ją antiditum na wszelkie trucizny.

Od VIII w. również medycyna europejska zaczyna stosować perły jako lekarstwo. Stosowanie jej poleca Albert Wielki. Malachiasz Geiger w swym dziele "Margaritologia" twierdzi, że wielokroć z powodzeniem podawał perłę w leczeniu epilepsji, szaleństwa i melancholii. Francis Bacon zalicza perły do środków zapewniających długowieczność.

Rola perły w medycynie wielu różnych kultur jest konsekwencją znaczenia, jakie miała ona wcześniej w religii i w magii. początkowo emblemat siły akwatycznej i stworzycielskiej, upowszechnia się później jako środek ogólnie wzmacniający, afrodyzjak, a zarazem lek na szaleństwo i melancholię - dwie choroby związane z wpływem Księżyca, a zatem podatne na działanie wszelakich emblematów Kobiety, Wody, Erotyzmu. Rola perły jako leku w chorobach oczu i antidotum na trucizny to dziedzictwo jej mitycznych związków z wężami. Np. w Chinach uważa się, że w głowie smoka znajduje się zawsze perła lub jakiś kamień szlachetny, i niejedno tamtejsze dzieło sztuki przedstawia smoka z perłą w paszczy (ten motyw ikonograficzny pochodzi od pradawnego i dość złożonego symbolizmu).

Dla Greków perła była emblematem miłości i zaślubin.

Obecność perły na ciele człowieka przenosi go ku samym źródłom uniwersalnej energii, płodności, żyzności.

Pewna tradycja o orientalnych korzeniach wyjaśnia narodziny perły wniknięciem błyskawicy do perłopławu: perła byłaby zatem owocem połączenia ognia i wody. Święty Efrem posługuje się tym starodawnym mitem, przedstawiając zarówno Niepokalane Poczęcie, jak i związany z Chrystusem chrzest z ognia. Stig Wkander pokazał, że perła była irańskim symbolem Zbawiciela.. W jednym z tekstów Pseudo-Makarego perła z jednej strony symbolizuje Chrystusa Króla, z drugiej zaś jego potomka - chrześcijanina. Utożsamienie człowieka z perłą występuje w licznych tekstach manichejskich i mandejskich. Święty Efrem porównuje tajemnicę chrztu z perłą.

Perła to poznawalna zmysłowo tajemnica transcendencji, przejaw obecności Boga w Kosmosie. Dzięki gnostycyzmowi oraz teologii chrześcijańskiej ten pradawny symbol rzeczywistości i Życia-bez-Śmierci nabywa nowych znaczeń, którymi są : nieśmiertelna dusza, "Zbawiony Zbawca", Chrystus-Król.

Książka "Tajemnice klejnotów", snując opowieści o słynnych klejnotach podaje, że właścicielką pięknego naszyjnika z ponad 400 pereł białych i czarnych nanizanych na przemian była Mary Ann Blythe, kobieta-pirat. Z pochodzenia Irlandka, którą wraz z angielskim statkiem, zdążającym do Nowego Świata, zawładnął słynny rozbójnik morski Edward Teach, zwany Czarnobrodym. Młoda dama szybko nauczyła się od Czarnobrodego pirackiego rzemiosła i usamodzielniła się, dowodząc własnym statkiem.
Mary Ann podobno miała dwie pasje w życiu: mężczyzn i klejnoty. Pierwsza pasja dość szybko się jej znudziła. Klejnoty natomiast nieodmiennie zbierała. po kilku latach pirackiego rzemiosła uzbierała podobno 7 skrzyń diamentów, rubinów, pereł i innych drogocennych kamieni.
W 1729 r. kapitan Mary Ann zakochała się w młodym Hiszpanie ze zdobytego przez nią statku. Rzuciła dla niego zawód i podobno razem osiedlili się w Peru.

Skójka perłorodna znana była od dawna na Dolnym Śląsku z kilku rzek i potoków spływających z Sudetów. Małż ten zamieszkiwał wyłącznie czyste wody i po zanieczyszczeniu potoków i rzek, zwłaszcza ściekami fabrycznymi, prawdopodobnie wyginął doszczętnie. W latach 60 XX w. podjęto tu próbę restytucji tego małża jednak nie dało to zadowalających rezultatów.

Opracowane na podstawie: K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; B. Krzywobłocka, R. Krzywobłocka "Tajemnice klejnotów"; Mircea Eliade "Obrazy i symbole".

Koniecznie też przeczytajcie bardzo ciekawy wpis o perłach na blogu Emmy [KLIK]

Kilka myśli o kobiecie i jesienne zdjęcie

2010-09-18T14:17:00.001+02:00

Kochane, dziękuję Wam za życzenia imieninowe :* :) Jest mi naprawdę bardzo, bardzo miło :)

Poza tym chciałam podzielić się z Wami dwoma krótkimi fragmantami książek, które ostatnio przeczytałam. Pochodzą one z rozmowy O. Joachima Badeniego, w tej chwili już nieżącego dominikanina, z Aliną Petrową-Wasilewicz. O. Badeni miał bardzo inspirujące (jakm dla mnie), mistyczne spojrzenie na rzeczywistość.

Oto owe fragmenty:

- "Tajemnica Boga jest bardziej czytelna w kobiecie, niż w mężczyźnie. W Chrystusie jest sam Bóg. Ale w Matce Bożej jest już władza kobiety. Tego niektórzy teologowie bardzo się boją - że za duże znaczenie przypisuje się Matce Boskiej.

- Może wobec tego kapłaństwo jest rekompensatą za ułomność mężczyzn?

- Możliwe"

_______________________

"Kobieta chwyta intuicyjnie prawdy o Bogu. Ma zakodowany w sobie dar kontemplacji. Jest bardziej uzdolniona do kontemplacji niż mężczyzna. I ma łączność z naturą."

Mówiąc o łączności z naturą O. Badeni bardzo wyraźnie podkreślił np. łączność między kobietą a księżycem.

Czekam teraz niecierpliwie na kupioną przez internet książkę O. Badeniego "Kobieta - boska tajemnica".

_______________________

Na zakończenie zdjęcie, które zrobiłam w warszawskich Łazienkach

Jesienią świat czasem wygląda jak z bajki...

Wyniki candy!

2010-09-17T14:59:00.000+02:00

Witam Wszystkich w ten piekny, jesienny dzień :)

Wyniki candy

Do losowanie użyłam random.org. Nie umiem wkleić do wpisu wyników z maszyny losującej randoma (tak, jak niektóre zdolne dziewczyny), zrobiłam więc jej zdjęcie:

W candy wzięło udział 51 osób. Generator wylosował nr 31, pod którym kryje się komentarz... Gagipy!

Gratuluję Gagipo :) i wyślij mi, proszę, swój adres.

Wszystkich natomiast zapraszam na imieninowe słodkości na moim drugi blogu :)

http://ustinika.blogspot.com/2010/09/nowa-galeria-i-candy.html

Jaspis (Jasper)

2010-09-06T14:38:00.000+02:00

Nazwę jaspis stosuje się najczęściej dla określenia skrytokrystalicznych skał krzemionkowych, intensywnie zabarwionych związkami żelaza.

Twardość - około 7
Połysk - matowy, zwyczajny
Przełam - nierówny, muszlowy
Barwa - czerwonawa, brunatna, żółtawa, zielonawa, szaroniebieska, często barwy wymieszane, kamienie różnobarwne.
Nieprzezroczysty

Często są produktem kontaktowego metamorfizmu glin i innych skał. W wielu przypadkach zawdzięczają powstanie organizmom, głównie radiolariom, przy czym szczątki organiczne uległy w tych skałach zatarciu wskutek procesów diagenetycznych.

Jaspisy były popularne już w starożytności. Starożytni Egipcjanie, Grecy i Rzymianie używali ich do wyrobu ozdób i amuletów. Ozdabiano szaty, broń, puchary, rzeźbiono w nim miniaturowe portrety.

Orfeusz nauczył Greków, że jaspis przynosi zdrowie i szybko regeneruje siły położnic.
Pliniusz uważał jaspisy za kamienie zwycięstwa i przeznaczał dla tych, którzy kierują innymi. Twierdził ponadto, iż kto dzierży władzę musi umieć panować nad sobą oraz zwyciężać własne słabości. Jaspis może mu w tym pomóc, ponieważ ma niepozorną formę, a duszę anioła.
Cesarz Karol IV lubił jaspisy, dla niego były symbolem krwi, przelewanej za wiarę świętą.

Szesnastowieczny pisarz Marcin Siennik w swym zielniku tak pisał o jaspisie: "Filozof powiada, że jeśliby kto znalazł jaspis zielony, a w nim by był krzyż, tedy ma taką moc, i że kto by ji przy sobie nosił, tedy takowy nigdy nie może utonąć".

Właściwości jaspisu według Hildegardy z Bingen:
"A kto ma ciężki katar, niech trzyma jaspis przy ustach i na niego kieruje swój ciepły oddech, by stał się ciepły i wilgotny, a takim niech wsunie go sobie do dziurek od nosa i ręką niech nos zaciśnie, by ciepło tego kamienia podążyło do głowy. Soki głowy zostaną wtedy szybciej i łagodniej uwolnione, a chory poczuje się lepiej. Człowiek zaś, który jest głuchy na jedno ucho, niech trzyma jaspis przy ustach i chucha na niego swym ciepłym oddechem, by ów stał się od tego ciepły i wilgotny. Zaraz potem niech umieści go w uchu i położy cienkie pakuły na ów kamień. Tym zamknie ucho, by ciepło kamienia dotarło do ucha... i w ten sposób ów chory odzyska słuch na powrót".
"A u kogo występuje w sercu albo w lędźwiach, albo w jakiejkolwiek innej części wzburzenie soków, to znaczy podagra, niech położy jaspis na owe miejsce i przyciśnie go, aż stanie się w tym miejscu ciepły, a podagra osłabnie, gdyż dobre ciepło i dobra moc leczy i uspokaja owe nieprawidłowo ciepłe i zimne soki".
"A kiedy we śnie pojawią się błyski i pioruny, wtedy jest dobrze, żeby człowiek miał przy sobie jaspis, bo mamidła i fantazje będą go wówczas opuszczać i unikać".

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał"; B. Krzywobłocka, R. Krzywobłocka "Tajemnice klejnotów"; A. Conrad-Seibert ,K. Hechtberger "Hildegarda z Bingen. Sentencje i porady na każdy dzień".

10 rzeczy, które lubię

2010-08-31T13:38:00.006+02:00

Do zabawy zaprosiła mnie Agatka i Hania.

Zasady:
1.Napisz kto Cie zaprosil do zabawy
2.Wymien 10 rzeczy,ktore lubisz
3.Zapros kolejne 10 osob i poinformuj je w komentarzach

Na moim blogu Kordial de Esmeralda już brałam udział w tej zabawie o - tutaj, nie będę więc pisać tych samych rzeczy, tylko dodamm inne :) Ponieważ zaprosiły mnie dwie osoby, napiszę 20 rzeczy :)

1. Lubię słodycze
2. Pachnącą kąpiel z pianą
3. Surfować po internecie
4. Czytać blogi artystyczne
5. Trzymać w rękach piękne minerały
6. Wędrować po Polsce i świecie za różnymi tajemnicami i zagadkami
7. Tribal fusion, raks szarki, flamenco - tańczyć i oglądać
8. Otaczać się pięknie kwitnącymi roślinami
9. Piękne zapachy wokół - kwiaty, pachnidełka, perfumy
10. Oglądać zdjęcia i obrazy
11. ksiązki tropiące tajemnice świata
12. Obserwować gwiaździste, nocne niebo
13. Tequillę i dobre wino
14. Zwariowane filmy pzygodowe
15. Muzykę etno
16. Pływać w jeziorze w upalny dzień
17. Rozmawiać z przyjaciółmi
18. Siedzieć z kawką w kawiarni i patrzyć na miejski gwar
19. Siedzieć z kawką przy otwartym wyjściu na taras i patrzyć na padający deszcz
20. Burzę z pięknymi piorunami i błyskawicami w nocy

Do zabawy zapraszam Selenneę, Gunnilę, Maqdę, Beatkę... i więcej niestety nie będzie, bo czemuś nie mogę dodać żadnego więcej komentarza.

Pokażę Wam za to zdjęcia burzy w Warszawie, które zrobił mój mąż. Patrząc na nie uświadomiłam sobie, jak ogromne są pioruny.

Fluoryt (Fluorite)

2010-08-28T12:24:00.000+02:00

Kryształ fluorytu

Kryształy fluorytu

Twardość - 4, kruchy
Połysk - szklisty
Łupliwość - doskonała
Barwa - bezbarwny, żółty, biały, zielony, fioletowy, różowy, wielobarwny.
Wykazuje fluorescencję.

Minerał ten jest fluorkiem wapnia CaF2 krystalizującym w układzie regularnym, zwykle w formie sześcianów, nieraz w kombinacji z ośmiościanem i dwunastościanem rombowym.

Jest on najbardziej rozpowszechnionym minerałem fluoru. Występuje wśród resztkowych produktów krystalizacji magmy (minerał hydrotermalny) i w skałach osadowych.

W Polsce fluoryt występuje w okolicy Kletna (koło Kłodzka), w małych ilościach w Marcinkowie koło Bystrzycy Kłodzkiej, w szczelinach dolnośląskich masywów granitoidowych (np. w Strzegomiu, Grabinie, Żółkiewce, Czernicy, Paszowicach, Zimniku), w pegmatytach Wilczej Poręby (koło Jeleniej Góry), w żyłach hydrotermalnych (np. w Dziećmorowicach, Jabłonowie, Boguszowie, Kowarach, Miłkowie) i strefach zmienionychmetasomatowo (np. Złoty Stok, Ciechanowice). W Stanisławowie koło Jawora, w złożu barytu jest składnikiem towarzyszącym w ilości 20%. Pospolity w żyłach barytowych Jedlinki koło Jeleniej Góry. Spotykany także wśród skał osadowych fliszu karpackiego (Mogilany koło Krakowa, Leszna Góra koło Cieszyna) i w blokach wapieni pojawiających się w kujawskich słupach solnych (np. w kopalni Wapno). Składnik karbonatytów nawierconych w miejscowości Tajno (woj. Suwalskie).

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał".

Opal

2010-08-21T14:52:00.003+02:00

Opale australijskie

Opal mleczny - Szklary. Sfotografowany na plastrze krzemienia pasiastego.

Jest on uwodnioną krzemionką SiO2·nH2O, o zmiennej zawartości wody (od 1 do 21%), oddawanej w sposób ciągły przy suszeniu. Nie ma on struktury krystalicznej, tylko bezpostaciową. Tracąc wodę przekrystalizowuje w chalcedon. Tworzy naskorupienia i formy groniaste, występuje także w postaci nacieków.
Czysty opal jest minerałem bezbarwnym, choć w skałach jest najczęściej zabarwiony na szaro, żółto, brunatno, czerwono, zielonawo, czarno.

Twardość - 5,5 - 6,0
Połysk - szklisty, woskowy
Przełam - muszlowy

Ozdobne odmiany opalu pochodzą z utworów hydrotermalnych. Rozróżnia się opal mleczny (biały, zielonawy, niebieskawy). Jeśli wykazuje tęczową grę barw (opalizację), nazywany jest opalem szlachetnym. Jest też opal bezbarwny, przezroczysty jak szkło, wykazujący nieraz intensywną opalizację, który jest nazywany hialitem.

Zjawisko opalizacji jest spowodowane załamaniem i rozszczepieniem promieni świetlnych w związku z obecnością drobniutkich, kulistych cząsteczek bezpostaciowej krzemionki skupiających się w swoistą, uporządkowaną "sieć przestrzenną".

Opale były cenione już w czasach starożytnych. Najstarsze zachowane przedmioty z opalu są datowane na około 500 r. p.n.e.

Pliniusz Starszy pisał o nim:
"Płaski kamień szlachetny zwany opalus jest najcenniejszym ze wszystkich kamieni, ale trudno go określić i opisać. Ma on szlachetny ogień rubinu, gorejącą purpurę ametystu i morską zieleń szmaragdu, a wszystko to razem mieni się niewiarygodną kompozycją barw..."

Najwyżej cenione ze wszystkich opali szlachetnych są opale czarne. Potrafią one osiągać ceny wyższe niż diamenty. Ciemne odmiany szlachetnych opali zostały odkryte dopiero w połowie XIX w. w Australii. Do najpiękniejszych opali należą też opale ogniste, o kolorze głębokiej czerwieni i silnej opalescencji. Został on przywieziony do Europy z Meksyku przez Aleksandra Humboldta (1769-1859). opale wykazujące bardzo silną opalescencję są nazywane opalami arlekinowymi. Ciekawym opalem jest hydrofan. W czasie ekspozycji szybko traci on wodę i grę barw. zanurzony w wodzie odzyskuje znowu przezroczystość i opalizację.

Opal mleczny może mieć różne barwy, pochodzące z domieszek. Ciekawy jest opal mszysty, w którym inkluzje (domieszki) manganu tworzą charakterystyczna rozgałęzienia, przypominające mech lub skamieniałe szczątki roślin.

W starożytności wierzono, że opal przynosi szczęście swojemu właścicielowi. Później zaczął się pojawiać przesąd przeciwny do starożytnych wierzeń. Podobno plotkę tę rozpuścili właściciele kopalni w Dubniku, żeby zapobiec ustawicznej kradzieży opali.

90% światowego wydobycia opali jest w Australii.

W Polsce hialit występuje w szczelinach serpentynitów w Bystrzycy Górnej koło Świdnicy, towarzyszy nefrytowi w Jordanowie koło Dzierżoniowa. Znany jest także z bazaltów Lubienia i Słupca koło Jawora. Różnie zabarwione odmiany opalu mlecznego tworzą wypełnienia szczelin w serpentynitach Szklar, Koźmic, Braszowic i Grochowej koło Ząbkowic Śląskich, a także z Jawora. Opal bulasty (menilit) barwy szarej lub brunatnawej wchodzi w skład łupków menilitowych fliszu karpackiego. Piaskowce opalowe występują w Posądzy koło Proszowic. Z opalu zbudowana jest opoka lekka, m.in. Piotrowic koło Zawichostu, Góry Puławskiej, Lechówki koło Chełma Lubelskiego. Opal jest też składnikiem innych skał, np. gez.

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; red. W. Jaroszewski "Przewodnik do ćwiczeń z geologii dynamicznej"; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał".

Zapraszam na urodzinowe słodkości :o)

2010-08-20T13:17:00.000+02:00

Dziś są moje urodziny :o) więc kultywując starą, jeszcze szkolną tradycję ;o) częstuję cukierkami :o)
Do swojego candy dokładam:

Plaster agatu

Brelok z różowym kwarcem

Cztery koraliki z unakitu

Zapraszam też na urodzinowe candy na moim drugim blogu :o)

I jeszcze odpowiedzi na komentarze

Bransoletka nie jest, niestety, mojego autorstwa, choć mi też bardzo się podoba :o) Kupiłam ją w Świętej Katarzynie, w bardzo ładnym miejscu, o tu :o)

Kochana Czaroffnico :o) nie mam przeszłości geologiczno-archeologicznej, jedynie kiedyś sprzedawałam minerały na giełdach ;o) Są one po prostu moją wielką miłością ;o) Ten krzemień pasiasty przywiozłam dawno temu z kopalni w Iłży, w czasach, gdy kamieniołomy i kopalnie przestały działać jako państwowe i jeszcze nie były prywatne. Stały sobie otworem, zapomniane i stanowiły raj dla mineralogów :o)

Krzemień pasiasty

2010-08-17T17:26:00.000+02:00

Krzemień pasiasty - Iłża

Krzemień to produkt przekrystalizowania krzemionki. Skład chemiczny: SiO2 - 98,93 %, Al2O3 - 0,14 %, Fe2O3 - 0,06%, CaO - 0,04 %, MgO - 0,02%, H2O - 0,17%. Występuje w wapieniach, kredzie, marglach i żwirowiskach, tworząc konkrecje, buły i soczewy, wyraźnie widoczne na tle skały otaczającej. Charakterystyczna, biała powłoka konkrecji krzemiennych zbudowana jest z pylastego kwarcu zmieszanego z kredą.
Powstają one albo dzięki koncentracji krzemionki rozproszonej w wapieniach w trakcie diagenezy osadu lub są efektem nagromadzenia substancji krzemionkowej pochodzącej z krzemionkowych igieł gąbek oraz skorupek radiolarii (promienic).

Twardość - 7
Połysk - zwyczajny
Przełam - muszlowy

Krzemień pasiasty w Polsce występuje w jednym regionie w okolicach Krzemionek Opatowskich, Ostrowca Świętokrzyskiego, Ożarowa oraz Iłży. Powstał w jurze, 150 mln lat temu. Krzemień pasiasty był eksploatowany na dużą skalę już w okresie neolitu, o czym świadczy doskonale zachowana kopalnia w Krzemionkach Opatowskich koło Ostrowca Świętokrzyskiego.
O Krzemionkach poczytać można tutaj.

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał".

Chryzopraz

2010-08-12T13:38:00.004+02:00

Chryzopraz - Szklary

Jest to jasnozielona półprzezroczysta odmiana chalcedonu. Jego barwę powodują domieszki tlenków niklu. Nazwa minerału wywodzi się od greckiego chryzos = złoty i prasinos = zielonkawy. Chryzopraz w przyrodzie występuje bardzo rzadko. Jest on obecny w pobliżu wietrzejących skał serpentynitowych.

Według Hildegardy z Bingen:
"W którymkolwiek z członków nie dokuczałaby człowiekowi podagra, niech położy chryzopraz na swą nagą skórę, a podagra zacznie ustępować... w każdym z miejsc człowieka, gdzie byłaby jakaś śmiertelna trucizna, a gdzie umieszczony ów kamień bedzie, straci ona (trucizna) swą moc tak, że bez tych mocy stanie się słaba jak woda..."

W Polsce chryzopraz występuje w Wirach i przede wszystkim w Szklarach koło Ząbkowic Śląskich, gdzie był eksploatowany od średniowiecza. Przy czym do połowy XIX w. złoże to było największe na świecie.

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał; A. Conrad-Seibert ,K. Hechtberger "Hildegarda z Bingen. Sentencje i porady na każdy dzień".

Agat

2010-08-09T14:14:00.002+02:00

Agat - Lubiechowa

Agat - skądś w Sudetach, nie pamiętam dokładnie

Jest to odmiana chalcedonu o charakterystycznej budowie wstęgowej, powstałej z naprzemianległych warstewek odmiennie zabarwionych. Agaty tworzą kuliste, elipsoidalne lub nieregularne bryły występujące w niektórych zasadowych skałach wulkanicznych. Powstawały, gdy pustki skalne pozostające po ulotnieniu się gazów z krzepnącej lawy zostały wypełnione przez oziębiony roztwór krzemionkowy, który zastygając tworzył agaty. W agatach pomiędzy skrytokrystaliczną krzemionką występuje niekiedy opal. Domieszki mineralnych substancji barwiących wstęgi agatu to głównie czerwony hematyt, żółtawy limonit i zielonkawy chloryt.

Nazwę agat nadał temu kamieniowi grecki filozof, lekarz i przyrodnik - Teofrast (376 - 287 p.n.e.). nazwa prawdopodobnie pochodzi od miejsca jego odkrycia nad rzeką Achates (obecnie Dirillo) na południu Sycylii.

Agaty wykorzystywane były już przez starożytnych Sumerów i Egipcjan. Starożytni Grecy i Rzymianie doprowadzili obróbkę agatów do doskonałości, stosując go w miniaturowych płaskorzeźbach. Tworzyli medaliony zwane gemmami, na których rzeźbili głowy, postacie, a nawet grupy osób. Gemmy z wypukłą płaskorzeźbą nazywano kameami, z rzeźbą wgłębioną - intagliami. mistrzowie starożytni potrafili perfekcyjnie wykorzystać wstęgową budowę agatu - w białej warstwie rzeźbili twarz, w ciemnej resztę postaci.
Pierścienie z agatu noszono w Rzymie od najdawniejszych czasów, chociaż początkowo używać ich mogli tylko patrycjusze. Hannibal po zwycięskiej bitwie pod Kannami, w której pokonał legiony rzymskie, mógł określić liczbę i rangę dowódców na podstawie insygniów wytłoczonych na pierścieniach.
Około 85 r. p.n.e. utworzono w Rzymie pierwszą kolekcję agatowych klejnotów, tzw. daktyliotekę. znacznie bogatsza i piękniejsza kolekcja powstała nieco później w oparciu o łupy wojenne Pompejusza w jego walce z Mitrydatesem. W 61 r. p.n.e. wystawiono ją na Kapitolu jako akt dziękczynienia bogom za odniesione zwycięstwo.
Najpiękniejsza kamea świata, słynna czara Farnese, była pierwotnie własnością Kleopatry, a po jej śmierci znalazła się wraz z całym skarbcem władców Egiptu w Rzymie. Obecnie znajduje się ona w zbiorach Muzeum Narodowego w Neapolu.

Umiejętność barwienia agatów przez podgrzewanie w celu uzyskania czerwonych i czarnych kolorów stała się specjalnością rzemieślników z Konstantynopola. Metody barwienia utrzymywane były w tajemnicy i przekazywano je przez stulecia tylko w wąskim kręgu, z pokolenia na pokolenie.

Agatom zawierającym naprzemianległe białe i czarne warstewki nadano nazwę onyks. Natomiast sardonyks jest agatem z naprzemianległymi warstewkami o barwie białej i brunatnej lub czerwonobrunatnej. Nazywany on też bywa karneolonyksem.
Przy czym na Wschodzie onyks był traktowany jako przesłonięty przejrzystym woalem płomień namiętności. W poezji miłosnej Orientu często porównywano oczy umiłowanej do tajemniczego czarnego kamienia, zachwycającego swym blaskiem i głębią.

Bardzo piękny jest też agat mszysty, w którym dendrytyczne wrostki innych minerałów (tlenków żelaza, chlorytów, manganu) przypominają mech lub paproć.

Tak o agacie pisze Hildegarda z Bingen:
"... tak więc epileptyk, jak i lunatyk, na ciele swym agat zawsze nosić powinni, a lepiej im się dziać będzie...Lunatyk zaś, polegając na swym doświadczeniu, na trzy dni przed napadem lunatyzmu kamień ten w wodzie trzymać powinien, a w dzień czwarty go wyciągnąć, potem wodę ową nieco ogrzać i dania wszelkie, w dniu choroby zjadane, w wodzie tej gotować. Kamień ten powinien wkładać także do napojów, a płyny ponad owym kamieniem stojące pijać musi. tak to przez pięć miesięcy postępować mu trzeba. Odzyska dzięki temu panowanie nad swymi zmysłami, jak i zdrowie - o ile Bóg nie zechce inaczej".

Sardonyks w tekstach Hildegardy:
"... A ma on moce sprawcze w swej naturze i nadaje moc pięciu zmysłom człowieka, będąc dla nich pewnego rodzaju środkiem leczniczym...Gdy bowiem człowiek położy go przy sobie na swą nagą skórę i będzie go często brał do ust, tak jednak, by nie zakłócił on jego oddechu, potem go wyciągnie i po tym włoży ponownie, wzmocniony będzie rozum, wiedza i wszystkie zmysły ciała. Tak pozbędzie się człowiek wszelkiego gniewu, głupoty i niedbalstwa..."

Onyks według Hildegardy:
"... A onyks nie ma wielkiego gorąca ognia, ale zawiera ciepło powietrza i powstaje, mając swe korzenie w słońcu, a sklejony jest przez różne chmury. z tego powodu ma on wielką moc przeciw chorobom, powstającym z powietrza".
"... Ale także kiedy jesteś dotknięty smutkiem, spójrz uważnie na onyks i włóż go zaraz do swych ust, a ciemiężenie twego ducha będzie słabnąć".
"... A kto ma silną gorączkę, niech włoży onyks na pięć dni do octu, a potem, kiedy go wyciągnie, niech miesza i przyprawia wszystkie swoje potrawy tym octem i takie je, a gorączka będzie słabnąć i lekko zanikać, gdyż dobre ciepło onyksu, zmieszane z ciepłem octu, usuwają najbardziej szkodliwe soki, z których powstaje gorączka".
"... Ale i kto odczuwa ból w sercu lub w boku, niech ogrzeje onyks w swych dłoniach lub przy skórze swego ciała, i niech ogrzeje z kolei wino przy ogniu w naczyniu, a następnie niech zabierze naczynie znad ognia i trzyma onyks nad tym parującym winem, by spływający z niego pot zmieszał się z owym winem, a potem niech włoży go do ciepłego wina i wypije to zaraz, a ciepło serca i boku osłabną".

W Polsce większe wystąpienia pięknie zabarwionych agatów znajdują się na Dolnym Śląsku w skałach wulkanicznych (porfirach i melafirach), głównie w Górach Kaczawskich (Nowy Kościół, Płuczki Dolne) oraz w okolicach Kamiennej Góry (Lubiechowa) i Kłodzka.

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał"; B. Krzywobłocka, R. Krzywobłocka "Tajemnice klejnotów"; A. Conrad-Seibert ,K. Hechtberger "Hildegarda z Bingen. Sentencje i porady na każdy dzień".

CANDY :-)

2010-08-06T11:24:00.002+02:00

Ogłaszam swoje pierwsze candy na tym blogu :-)
W związku z tym, że piszę teraz o minerałach, będzie to candy mineralne :-)

Do wygrania są, w tym wypadku oczywiście, minerały. Do uzupełnienia / startu kolekcji :-) lub zastosowania np. w pracach artystycznych :-)

Oto zdjęcie, na którymm lepiej je widać

Warunki klasyczne:
W komentarzu pod tym wpisem należy wyrazić chęć wzięcia udziału w losowaniu,
po czym podać informację o candy z linkiem na blogu oraz wkleić któreś zdjęcie z wygraną.
W moje imieniny, 17 września rano, wylosuję jedną osobę, do której wszystko to wyślę :-)

Ponieważ do zakończenia jest dużo czasu, na pewno dorzucę jeszcze jakieś słodkości.

A oto pojedynczo minerały do wygrania (po kliknięciu na zdjęcie ukaże się powiększenie)

Chryzopraz

Kryształ selenitu (czyli gipsu)

Kryształ górski w formie pięknie wykształconego kryształka

Większy świetnie wykształcony kryształ górski

Kawałeczek skamieniałego drzewa

Gagat

Wypolerowany hematyt

Wypolerowany kawałek kwarcu, może skalenia czu marmuru. Nie wiem. Jego cechą jest fajny zebrowy deseń.

Howlit barwiony, zwany czasem turkmenitem. Howlity to minerały barwy mlecznej, często syntetycznie barwione, tak jak ten.

Pięknie zmineralizowane amonity, w skale macierzystej

Fragment zmineralizowanego amonita

Tygrysie oko

Dwa koraliki z kamienia księżycowego

Dwie zawieszki z opalu peruwiańskiego

ZAPRASZAM DO ZAPISYWANIA SIĘ :-)

Chalcedon

2010-08-05T12:16:00.001+02:00

Chalcedon z kwarcem w tle

Jest to skrytokrystaliczna odmiana kwarcu SiO2. Jego skupienia zawierają submikroskopowe wrostki wypełnione cieczą. Tworzy zbite, naciekowe skupienia oraz konkrecje o różnym zabarwieniu.
Chalcedon pojawia się w skałach magmowych jako produkt hydrotermalny niskich temperatur. Powstaje też w wyniku przekrystalizowania opalu. Jest rozpowszechnionym składnikiem skał osadowych, powstającym na skutek przekrystalizowania koloidalnej lub biogenicznej krzemionki. W tych skałach tworzy również konkrecje oraz warstwy stanowiące skały określane jako rogowce lub chalcedonity. Czasem jest spoiwem skał okruchowych.

Twardość - 7
Połysk - matowy, zwyczajny, połyskliwy
Przełam - muszlowy

ODMIANY CHALCEDONU:
agat - różnobarwny
chryzopraz (domieszka Ni) - zielony
heliotrop - ciemnozielony z czerwonymi plamami
karneol - żółty, brunatny, czerwony
onyks - czarne i białe warstwy
plazma - brudnozielona

Nazwa chalcedon pochodzi od starożytnego miasta Chalcedon (obecnie Kalkidoy), w pobliżu dzisiejszego Stambułu, gdzie odkryto jego złoża. Szczególnie wysoko ceniono go w Egipcie, Grecji i Azji Mniejszej. Do dziś przetrwały wykonane z chalcedonu skarabeusze, które pokrywano hieroglifami i noszono jako amulety.

Hildegarda z Bingen pisała o chalcedonie:
"Kto pragnie umiejętności przemawiania i sztuki właściwego doboru słów mowach, niechaj weźmie w swą dłoń chalcedon i chuchnie na niego swym oddechem, aby kamień pokrył się wilgocią. Potem winien ową wilgoć zlizać, a kamień ów obdarzy człowieka lepszą wymownością i umiejętnością odpowiedzi."
"Gdy człowiek nosi ów kamień, powinien trzymać go przy sobie w taki sposób, by skóry dotykał i na żyłach ciała spoczywał. Owe zaś żyły, jak i krew, które to przejmą ciepło i siłę owego kamienia, przekażą te moce pozostałym żyłom i pozostałej krwi. Kamień ten odwraca od człowieka choroby i obdarza go siłą w walce z popędliwością tak, że człowiek ten tak łagodny w swych obyczajach się staje, że z trudem tylko kogoś znaleźć można, który do gniewu słusznego doprowadzić by go zdołał, a przez niesprawiedliwość zranić mógłby".

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał"; A. Conrad-Seibert ,K. Hechtberger "Hildegarda z Bingen. Sentencje i porady na każdy dzień".

Tygrysie oko. Kocie oko. Sokole oko.

2010-08-04T14:19:00.002+02:00

Tygrysie oko / sokole oko

Tygrysie oko

Cechą tych odmian kwarcu jest silna migotliwość i przesuwanie się jasnego pasma przy zmianie położenia minerału, co jest wspaniale widoczne po oszlifowaniu. Właściwość tą powoduje włóknista budowa minerałów, przy czym tygrysie oko i sokole oko zawierają włókienka (wrostki) krokidolitu, natomiast kocie oko zawiera włókienka (wrostki) azbestu.

Tygrysie oko ma barwę żółtawą lub brunatną, spowodowaną przez tlenek żelaza powstały wskutek zwietrzenia zawartego w nim amfibolu. Barwa sokolego oka, które zawiera świeży amfibol, jest niebieskoszara. Niekiedy obie odmiany występują razem, przechodząc wzajemnie w siebie.
Kocie oko natomiast ma barwę szarozieloną.

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał".

Morion

2010-08-03T14:09:00.000+02:00

Jest to czarna, nieprzezroczysta odmiana kwarcu.
Cecha: traci barwę podczas podgrzewania.
W Polsce morion występuje koło Strzegomia i Jawora na Dolnym Śląsku.

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa".

Ametyst

2010-07-31T22:45:00.001+02:00

Ametyat - Brazylia

Ametyst - Urugwaj

Jest to fioletowa odmiana kwarcu. Jego barwa jest skutkiem domieszek żelaza oraz wpływu naturalnego promieniowania jonizującego. Ametysty powstają w procesach hydrotermalnych. Nierzadko wypełniają próżnie pogazowe w melafirach. Często tworzą kryształy na ścianach geod.
Najwspanialsze egzemplarze druz ametystowych, z doskonale wykształconymi i zabarwionymi kryształami, występują w skałach wylewnych na obszarze Brazylii. Największa geoda ametystowa została znaleziona w 1900 r. w Rio Grande do Sul właśnie w Brazylii. Mierzyła ona 10 x 5 x 3 m, a jej całkowita masa wynosiła 7 ton.

Arystoteles tak pisze o powstaniu ametystu:
Żyła sobie piękna leśna nimfa o imieniu Amethys, do której zapałał dziką namiętnością Dionizos. Gonił za nią po lasach i polach. Nimfa lękała się go, a na dodatek kochała pasterza, który pięknie grał na flecie i był zawsze trzeźwy. Gdy Dionizos już prawie miał schwytać Amethys, wezwała ona na pomoc Artemidę. Bogini zamieniła nimfę w mieniący się fioletem fiołków leśnych kamień, nazwany od jej imienia ametystem. Zawstydzony Dionizos nadał owemu kamieniowi własność ujarzmiania niskich chuci i chronienia od skutków pijaństwa.

Ametyst miał zapobiegać upiciu się, jak sama nazwa wręcz wskazuje - po grecku ametysthos oznacza nieupojony.
Później z nazwy minerału interpretowano, że kamień ten chroni przed trucizną.
W sanskrycie ametyst nosi nazwę Cacunda, czyli niosący szczęście. Na sumeryjskich tabliczkach wyczytano, że ametyst jest talizmanem wzbudzającym w obdarowanym uczucie miłości do ofiarodawcy. Tradycja ezoteryczna wywodząca się z Chaldei i Babilonu uznawała ametyst za kamień, który wszystkim przynosi dodatnie wpływy.

Wilhelm Zdobywca (ok. 1027 - 1087), mniej elegancko zwany Bastardem, jako że był nieślubnym synem Roberta Diabła, miał koronę wysadzaną ametystami. Opowiadano, że to właśnie ogromny ametyst przyniósł mu szczęście w bitwie pod Hastngs - został bowiem władcą Anglii.

Od VII w. ametyst stał się symbolem godności kościelnej i był zalecany osobom duchownym. Papieski "pierścień rybaka" miał ametystowe oczko, podobnie jak pierścienie dawane kardynałom. W skarbcu katedry wawelskiej znajduje się taki właśnie pierścień kardynalski papieża Jana Pawła II.

Cesarze bizantyjscy ametystami kazali haftować swoje szaty i zdobić przepaski na włosy dla swych przyszłych następców.

Pierścień ametystowy naszej Ducissy Cunegundis, pokazywany w kościele w Starym Sączu ma wyryty rysunek dwóch witających się postaci. Pierścień ten, według legendy, wrzuciła królewna węgierska do szybu solnego w swoim kraju. Grubą ametystową obrączkę wydobyto w Polsce już z pierwszej bryły soli.

Według Hildegardy z Bingen:
"... Człowiek jednak, który ma plamy na swej twarzy, niech zwilży ametyst swą śliną, i tak nawilżonym kamieniem niech przeciągnie po tych plamach... I niech ogrzeje też wodę przy ogniu, i niech trzyma ów kamień nad wodą... niech włoży go również do wody... tą wodą niech myje często swą twarz, a mieć będzie delikatną skórę i piękną barwę twarzy..."
"... A gdy człowieka ukąsił na ciele pająk, niech pociera owym kamieniem miejsce ukłucia, a zostanie uzdrowiony..."
'... Ale także wąż i żmija uciekają przed tym kamieniem i unikają miejsc, o których wiedzą, że się tam znajduje".
"... ale kiedy człowiek opuchnie gdziekolwiek na swoim ciele świeżym obrzękiem, niech zwilży ów kamień śliną... i pociera wszędzie opuchnięte miejsce, a obrzęk ów zmniejszy się i zniknie."

W Polsce ametyst występuje w okolicach Szklarskiej Poręby, w masywie Śnieżnika i w Górach Kaczawskich, w okolicach Lwówka i Kamiennej Góry, Złotoryi, Kłodzka oraz w okolicach Rudna, Regulic i Poręby koło Krzeszowic. Także w dolomitach Skupniowego Upłazu w Tatrach.

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał"; B. Krzywobłocka, R. Krzywobłocka "Tajemnice klejnotów"; A. Conrad-Seibert ,K. Hechtberger "Hildegarda z Bingen. Sentencje i porady na każdy dzień".

Kryształ górski

2010-07-29T15:41:00.001+02:00

Kryształ górski z chlorytem

Kryształ górski z wykształconymi na powierzchni mini-kryształkami

Kryształ górski z wrostkami rutylu

Kryształ górski - Jegłowa

Jest to przezroczysta, bezbarwna odmiana kwarcu. Występuje on zwykle w postaci dobrze wykształconych kryształów.

Jest on bardzo słabym przewodnikiem ciepła więc przy dotyku daje odczucie chłodu. W starożytności używano go w formie kul do chłodzenia rąk w upalne dni. Starożytni Grecy uważali go za lód, który zamarzł do tego stopnia, że na zawsze utracił zdolność topnienia. Z tego powodu nazwali go crystallos, co po grecku oznacza lód. Wiara w lodowe pochodzenie kryształu górskiego utrzymała się długo. Dopiero w XVII w. Boyle porównał jego gęstość i wody, stwierdzając, że nie ma on nic wspólnego z lodem.
W przeszłości wierzono w szczególną moc kryształu górskiego. Kryształowej kuli używano do wróżenia. W dawnych czasach uzupełniało to horoskopy astrologiczne.
Wierzono też, że woda nalana w kryształowe naczynie nie może być ani zła, ani zatruta, widać byłoby bowiem zmącenia.
Piękne okazy kryształu górskiego znajdowano w wysokich górach, więc cristal de roche, caillon du Rhin, Bergkristall związany był w wyobraźni ludzi z duchami gór, podziemia, czy wód.

W skarbcu katedry wawelskiej zachowała się szklanka z kryształu roboty mistrzów muzułmanskich, kiedyś własność św. Jadwigi, żony księcia śląskiego Henryka Brodatego.
W muzeum kosztowności w Grunes Gewolbe w Dreźnie jest eksponowany kubek z kryształu górskiego oprawiony w złocone srebro, własność królowej Jadwigi, żony Jagiełły.
Średniowieczne korony i berła wysadzano kryształami górskimi szlifowanymi w formie kaboszonu.

Pod koniec XVIII w., w epoce sentymentalizmu, z kryształu górskiego tworzono coś w rodzaju świeckich relikwiarzy zawierających prochy znanych z legend i literatury par kochanków. Sama tylko Izabela z Flammingów Czartoryska przywiozła do swych polskich posiadłości relikwiarze z kryształu, zawierające szczątki Cyda i Chimeny, Heloizy i Abelarda, Laury i Petrarki.

Według Hildegardy z Bingen kryształ górski ma własności lecznicze. W jej pismach znalazły się teksty:
"... a komu oczy się zaciemnią, ten niechaj ogrzeje na słońcu kryształ, i tak ciepły kładzie często na oczy. A ponieważ natura [jego] z wody pochodzi, wyciągnie złe soki z oczu, a ów [chory] lepiej widzieć będzie".
"... A gdy gruczoły albo zołzy jakieś na szyi człowieka powstaną, niech ogrzeje on w słońcu ów kamień i tak ciepły owiąże go na dzień, albo na noc bandażem przy tychże gruczołach albo zołzach. I tak niechaj postępuje często, aż twory te znikną. Także kiedy komuś guzek jakiś przy gardle urośnie albo mu ono napuchnie, niech kładzie nagrzany w słońcu kamień przy gardle ponad tym nabrzmieniem, a zmniejszy się ono..."
"...Także i kiedy komuś guzek jakiś przy gardle wyrośnie albo mu ono napuchnie, niechaj poleje winem nagrzany w słońcu kamień, a wino to niechaj często pije..."
"Także i ten, kto na bóle w sercu, żołądku czy brzuchu się uskarża, niech ogrzeje w słońcu kryształ i jeszcze ciepły wodą poleje. Później niechaj włoży na niecałą godzinę kryształ do owej wody i niechaj go wyciągnie. I tak często pijać z tej wody powinien, a na sercu, żołądku czy też na brzuchu lepiej się poczuje".

W Polsce ładnie wykształcone kryształy kryształu górskiego występują np. w Jegłowej koło Strzelina. Znane są liczne żyły kwarcowe, np. na Izerskich Garbach w Karkonoszach odsłania się żyła osiągająca grubość 60 m. Znacznej grubości żyły występują także w Olesznej Podgórskiej koło Lutomierza, Barcinku, Nowej Kamienicy, Pasieczniku, Kraskowie, Taczalinie koło Legnicy.

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał"; B. Krzywobłocka, R. Krzywobłocka "Tajemnice klejnotów"; A. Conrad-Seibert ,K. Hechtberger "Hildegarda z Bingen. Sentencje i porady na każdy dzień".

Kwarc

2010-07-29T12:51:00.007+02:00

Kwarc - Jegłowa

Jest jednym z najpospolitszych minerałów występujących w skorupie ziemskiej. Stanowi istotny składnik wielu skał magmowych (np. granitów), osadowych, wielu skał metamorficznych. Znane są niemal jednomineralne skały kwarcowe - kwarcyty.
Kwarc SiO2 ma połysk szklisty, na przełamie tłusty. Łupliwości brak, przełam muszlowy. Wzorcowa twardość 7.

ODMIANY KWARCU:

ametyst - fioletowy
awenturyn - żółty, migotliwy
cytryn - żółty
kocie oko - zielone, migotliwe
kryształ górski - bezbarwny
kwarc dymny - brunatny, szary
kwarc różowy - różowy
morion - czarny
kwarc mleczny - biały
praz - zielony
sokole oko - niebieskoszre, migotliwe
tygrysie oko - złocistobrązowe, migotliwe

Opracowane na podstawie: A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów; A. Bolewski, A. Manecki "Mineralogia szczegółowa"; K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" ; J. Kourimsky "Encyklopedia minerałów i skał".

Wiadomości ogólne na temat minerałów (general information about minerals)

2010-07-28T13:06:00.005+02:00

Zaczynam nowy dział - MINERALOGIĘ.

Na początek kilka zdjęć moich minerałów i trochę ogólnych wiadomości.

FLUORYT

AMETYST

KRYSZTAŁ GÓRSKI

KRZEMIEŃ PASIASTY

SKALA TWARDOŚCI MOHSA

1. Talk - można go zarysować drewienkiem, np. zapałką
2. Gips - można go zarysować paznokciem
3. Kalcyt - łatwo można go zarysować monetą miedzianą
4. Fluoryt - łatwo można go zarysować ostrzem scyzoryka
5. Apatyt - można go zarysować ostrzem scyzoryka
6. Ortoklaz (skaleń) - z trudnością można go zarysować ostrzem scyzoryka
7. Kwarc - rysuje szkło
8. Topaz - łatwo rysuje kwarc
9. Korund - można go zarysować diamentem
10. Diament - nie można go zarysować żadnym minerałem ani substancją sztuczną

KRYSZTAŁ

Jest to naturalny twór, ograniczony samorzutnie wytworzonymi właściwymi mu prawidłowymi płaszczyznami - ścianami. Czasem minerał nie ma postaci pięknie wykształconego kryształu lecz występuje jako ciało krystaliczne, o charakterystycznym, uporządkowanym ułożeniu tworzących go atomów. Wynika to z tego, że na przeszkodzie ich wzrostu stoją ziarna tego samego lub innych minerałów, ograniczając przestrzeń, którą mogą zająć.
Przeciwieństwem budowy ciał krystalicznych jest nieuporządkowana, bezładna budowa ciał bezpostaciowych.

Z różnej budowy wewnętrznej ciał krystalicznych i bezpostaciowych wynikają ich różne właściwości. W kryształach własności różnią się zależnie od kierunku. Zależy od niego szybkość wzrostu kryształów, własności optyczne, elektryczne, twardość, łupliwość.. Ciała bezpostaciowe mają natomiast właściwości jednakowe we wszystkich kierunkach.

ŁUPLIWOŚĆ I PRZEŁAM

Łupliwość to zdolność pękania kryształu wzdłuż płaskich powierzchni, pod wpływem uderzenia lub nacisku. Zależnie od stopnia gładkości płaszczyzn łupliwości wyróżnia się łupliwość doskonałą, dokładną, wyraźną, niedokładną.
Przy braku łupliwości występuje przełam. Minerał pęka wtedy wzdłuż nierównych powierzchni. Rozróżnia się przełam muszlowy, haczykowaty, zadziorowaty, nierówny, ziemisty

DYSPERSJA ŚWIATŁA

Jest to odchylenie wiązki promieni świetlnych przy przejściu przez dane środowisko i jej rozszczepienie. Różnica prędkości światła czerwonego i fioletowego przy przejściu przez daną substancję jest miarą dyspersji tej substancji. Wyraża ją różnica współczynników załamania światła fioletowego i czerwonego.
Diament odznacza się bardzo wysoką dyspersją - jest to istotny czynnik wywołujący tzw. ogień.
Przy odpowiednio dużym kącie padania światła następuje całkowite wewnętrzne odbicie. występuje wtedy silny blask.

POŁYSK

Może być szklisty, tłusty, metaliczny, perłowy, jedwabisty, diamentowy, matowy (czyli brak połysku).

BARWA

Są minerały idiochromatyczne (barwne, o własnej barwie) i allochromatyczne (zabarwione, o obcej barwie).
Minerały idiochromatyczne mają stałą, charakterystyczną barwę (np. malachit, azuryt). minerały allochromatyczne są rozmaicie zabarwione, co jest wynikiem zawartych w nich domieszek różnych pierwiastków lub wrostków (np. kwarc, fluoryt).

Do innych cech kolorystycznych minerałów należy opalizacja. Powstaje ona na skutek obecności bardzo drobnych szczelinek czy kanalików w minerale i rozszczepienia światła z następującymi po tym zjawiskami interferencji jego barwnych składowych. Podobnej natury są efekty określane jako kocie, tygrysie i sokole oko. Obecność pustych kanalików lub igiełkowatych wrostków jest przyczyną asteryzmu barwnych odmian korundu, czyli ich gwiaździstości.

TWORZENIE SIĘ KRYSZTAŁÓW

W naturze mogą one powstawać przez krystalizację z roztworów wskutek odparowywania rozpuszczalnika lub w wyniku spadku temperatury, Mogą też powstawać poprzez krystalizację ze stopów. mogą też krystalizować ze stanu gazowego albo wskutek sublimacji, albo reakcji zachodzących między gazami lub parami (np. kryształki siarki w kraterach wulkanicznych).

Podczas wzrostu kryształu kąty między jego ścianami nie ulegają zmianie. Są one ułożone tak, jak to warunkują ścisłe prawa krystalograficzne i charakterystyczna budowa danej substancji.

FORMY WYSTĘPOWANIA MINERAŁÓW

Po pierwsze kryształy, czyli pojedyncze osobniki o prawidłowo wykształconych ścianach, rozmieszczone w pustkach skalnych, a także pojawiające się wśród litych skał.

Poza tym szczotki krystaliczne, będące skupieniami kryształów osadzonych blisko siebie na wspólnym podłożu, np. ścianie szczeliny.
Osadzone w owalnych wnękach szczotki krystaliczne noszą nazwę geody. Natomiast druza to pustka skalna o ostrych, nieregularnych brzegach, wypełniona kryształami wzrastającymi do wewnątrz.

Mogą też być skupienia ziarniste, utworzone z mniejszych lub większych ziaren minerałów nie mających własnych zarysów krystalograficznych.

Skupienia naciekowe, czyli skupienia zbudowane z bardzo drobnych ziaren, tworzących okrągłowypukłe powłoki. Powstają one w toku krążenia i odparowywania roztworów.

Konkrecje są to luźno w skałach rozmieszczone kuliste lub owalne skupienia substancji mineralnych.

Opracowane na podstawie K. Maślankiewicz "Kamienie szlachetne" i A. Bolewski, A. Manecki "Rozpoznawanie minerałów".

Z prahistorycznych inspiracji

2010-07-19T16:12:00.001+02:00

Na poczatek kilka zdjęć, które pochodzą z książek: "Wielki atlas prahistorii człowieka" J. Jelinka oraz "Prahistoria sztuki" Jerzego Gąssowskiego.

Powyższa rzeźba powstała około 29 - 22 tys lat p.n.e.

Ta rzeźba powstała ok. 26 - 22 tys lat p.n.e.

Powstał około 10 - 8 tys. lat p.n.e.

Przedstawienie jest datowane na 8 - 5 tys lat p.n.e.

I jeszcze rozważanie, pochodzące z fenomenalnej książki - abumu Stanisława Szwarc-Bronikowskiego pod tytułem "Testament wieków".
Niestety są to fotografie tekstu, gdyż był zbyt długi, abym go przepisała. Po kliknięciu na zdjęcia ukaże się on w rozmiarze wystarczającym do czytania.

W najkrótszą noc w roku

2010-06-07T14:48:00.000+02:00

Czerwiec, fantastyczny miesiąc, w którym lato się zaczyna.
I jego jest najkrótsza noc...

"Słownik mitów i tradycji kultury" Władysława Kopalińskiego tak ją definiuje:

"Kupała, kupalnocka, kupałowa noc - odpowiednik polskiej sobótki świętojańskiej u Słowian wschodnich, dawna uroczystość ludowa, której tradycyjne obrzędy przesilenia słonecznego, jak rozpalanie stosów, skakanie przez nie, pieśni i tańce, zbieranie ziół itp. są pozostałościami przedchrześcijańskich słowiańskich ceremonii kultowych. Nazwa prawdopodobnie od kąpieli, której dopiero od 23 czerwca, wigilii św. Jana, zażywać wolno było bezkarnie, bo św. Jan Chrzciciel, stojąc w wodzie, prześwięcał z niej wszelkie rusałki, topielice i dziwożony."

"Sobótka – prastare, przedchrześcijańskie obrzędy kultowe zachowane jeszcze do niedawna na ziemiach polskich, z wyjątkiem Polski zachodniej, i na Rusi w postaci tradycyjnego święta ludowego obchodzonego zwykle w noc letniego przesilenia; od dawna tępione przez kościół ze względu na pozostałości cech pogańskich i orgiastycznych. Lud, uparcie przywiązany do tego święta, wierząc w jego magiczne właściwości, zapewniające dobre plony i zdrowie uczestnikom, starał się je chrystianizować, łącząc je z letnimi świętami bliskimi najkrótszej nocy i najdłuższego dnia roku, a więc św. Jana Chrzciciela albo Zielonych Świątek. Obrzędy te wywodziły się prawdopodobnie z kultu Słońca (ognia) i kultu wody. Śladem pierwszego były ogniska świętojańskie zapalane ogniem krzesanym dwoma kawałkami drewna na widocznych z dala wzgórzach; wokół ognisk tańczono i śpiewano, skakano przez nie, rzucano w nie lecznicze zioła, aby, zmieniając noc w dzień i „uzdrawiając” ogniska, w drodze magii sympatycznej pomóc Słońcu, które od następnego dnia – najdłuższego – będzie opuszczać się coraz niżej, ustępując pola nocy. Ślady drugiego kultu zachowały się w postaci rzucania wianków na wodę, aby usposobić ją przychylnie (co później stało się wróżbą zamążpójścia), i ziół leczniczych, aby ją ułagodzić (później rozumiano, że zanurzenie ziół dodaje im mocy uzdrawiającej), by jej wylewy nie zaszkodziły plonom."

"Kwiat paproci – bajeczny kwiat, który ma zakwitać raz w roku, w noc świętojańską; ten, kto go znajdzie i zerwie, stanie się szczęśliwy i bogaty, a kiedy zechce – także niewidzialny.”"

W "Encyklopedii staropolskiej" Glogera jest napisane:

"Kupalnocka. Tak na Mazowszu i Podlasiu nadnarwiańskiem lud polski nazywał obchodzony tu w niektórych wioskach do połowy XIX w. obrzęd sobótki. Nazwa „sobótka” nie była tam wcale znaną, nie sięga ona zresztą nigdzie czasów pogańskich, bo bierze początek od dnia soboty, której wieczór, jako poprzedzający święto, służył powszechnie ludowi do jego zabaw, a przedewszystkiem do zabawy nocnej z ogniem. Kupalnocka pochodzi znowu i oznacza noc Kupały czyli św. Jana Chrzciciela, lub może noc kąpieli. Ruś nadbużna zowie ten obrzęd starożytny Kupalnicą. U Białorusinów Jan Chrzciciel zowie się Jan Kupała. Stryjkowski pisze, że za jego czasów Ruś i Litwa obchodziła obrzęd Kupały dwukrotnie: 25 maja i 25 czerwca."

Na koniec fragment "Starej Baśni" Józefa Ignacego Kraszewskiego:

"Nadszedł dzień Kupały - święto w całym pogańskim obchodzone świecie, dzień Białego Boga dnia i światłości, na którego cześć paliły się ognie nad Adrią, nad Bałtem, nad Dunajem, nad Łabą, Wisłą, Dniestrem, Rodanem i Sekwaną. Ze czcią tego Bel-boga, Bela, ludy wędrowały na zachód wszystkie, z kolebki swej rajskiej w zimne kraje nowej ojczyzny.

Dzień Kupały - najdłuższy w roku, noc Kupały - najkrótsza, były jednym ciągiem wesela, śpiewu, skoków i obrzędów.

I na tej górze świętej nad jeziorem, kędy się z sąsiednich mirów na Kupałę najwięcej ludu zbierało, już o wschodzie słońca z kąpieli wychodzące tłumy, przybrane w wieńce, poprzepasywane bylicą, postrojone ziołami kwitnącymi, otaczały starych gęślarzy.

Wzgórze lekko opadało zieloną łąką ku wodom jeziora. Na szczycie jego rosły stare dęby, brzozy rzadkie, a dalej gęstszy coraz las ciągnął się dwoma ramiony, łącząc z niezgłębionymi puszczami, które naówczas całą niemal tę ziemię okrywały.

Od rana widać tu już było młodzież znoszącą suche gałęzie, łuczywo, bierwiona świeżo ucięte, gdyż martwego drzewa jak na budowę chaty nikt nie używał, tak i na ogień święty nosić go nie było wolno. Gałęzie nawet suche z żywego drzewa musiały być obłamywane, bo w tych, które na ziemi leżały, mieszkała już śmierć.

Ze wszech stron widać było sunące sznurami niewiasty w bieli, całe w wiankach i opaskach zielonych, chłopaków w narzuconych na ramiona siermięgach. Zewsząd po gajach i lesie brzmiały przedśpiewy zwiastujące nocną uciechę.

Nagotowane ogniska widać było u skraju lasu, pod dębami i głębiej jeszcze. Kamiennymi siekierkami łupano drzazgi na podpał. Każda gromada obejmowała dawne miejsce i zgliszcze swe świąteczne. Gwar wesoły i śmiechy przebrzmiewały po lesie.

Pod dębem siedział Słowan, pod innym drugi śpiewak, którego zwano Wiłujem. Gdy jeden z nich nucił, przestawał drugi; śpiewali na przemiany, ale pieśń jednego nie godziła się z drugą, zdawali się raczej przeciwiać sobie niż łączyć.

Słoneczko, oko dnia jasnego, świeć nam a grzej - śpiewał stary gęślarz.

- Strumienie światła na ziemię biegą... Światło nam lej, Kupało!

Niech czarne smoki nie śmieją zaćmić twej twarzy, tyś życiem, szczęściem, nadzieją, tyś bóg nasz! Kupało...

Królu, dniom naszym panuj bez chmury, do życia obudzaj chuć, tyś życia dawca, boże Kupało, siej, żyw i budź, Kupało...

Ucichło, a Wiłuj brząknął w struny i niezrozumiałą piosenkę nucił półszyderskim głosem:

- Pieśni ty moja, pieśni! Ptaszyno moja złota, tyś jak woda żywota, wskrzeszasz w śmiertlnej pieśni, lecz kto się w nurt twój miota, ten żywot prędko prześni. Dwojaka twoja cnota, żywot i śmierć jest w pieśni... Pieśń zmarłych wskrzesza z grobu, pieśń żywych na śmierć miota... w niej siła światów obu... i śmierci, i żywota...

Spuścił głowę wypełzłą i zamilkł; milczeli oba, bo chór śpiewał za nich pieśń kupalną.

Słońce zapadać miało, wszystkich oczy i twarze ku niemu były zwrócone. Czekano, gdy ostatni jego promień zniknie z drzew pozłoconych wierzchołków, aby ognie rozniecić i pieśni a korowody rozpocząć.

Starsze niewiasty siedziały na ziemi, a około nich cebry i garnki, i niecki z mięsiwem, i kołacze a korowaje świąteczne widać było; młódź się kręciła i goniła po błoni klaskając w ręce. Dziewczęta trzymały się gromadą, kupkami na nie nacierali chłopcy, rzucano słowy, wyścigano się krzycząc i odpędzano chustami napastujących.

- Kupało! Kupało! Łado! - odzywały się tu i owdzie śpiewne głosy. (...)

Chłopcy tymczasem suche tarli drzewo, aby zrobić ogień boży, który by sam się zrodził, młodym był i nowym, a potem przez rok cały na domowym palił się ognisku. Był to ogień, którego z domu nikomu wynosić obcemu nie dawano. Kto ogień wynosił z chaty, brał z niej życie. (...)

A z dala słychać było śpiew.

- Słońce w morzu się kąpało, bo na wesele iść miało... Wiodą, wiodą pannę młodą, w złote szaty przyodzianą... Księżyc jedzie z gwiazd drużyną, witaj, słoneczko kochane... Ty mi będziesz królowało... Słoneczko moje jedyne! Kupało!

Chłopcy stali na uboczu, szeptali cicho, z ukosa patrzeli na dziewczęta i wybierali oczyma. Szał czasem opanowywał nad ranem te gromady i dziksze z nich szły jak "stada" w las, porywając gwałtownie dziewczęta. Zwano też te szały "stadem". Rodzina jednak każda pilnowała swoich i stała na czatach, aby do "stada" nie dopuścić i od porywania obronić.

Dziwa patrzała na zachodzące słońce, którego promienie ozłacały jej twarz i lśniły się we włosach. Ostatni blask zagasał, już tylko łuna czerwona wskazywała, gdzie zapadało... Dwa smolne łuczywa ogień obejmował boży, zażegniętą żagiew podano dziewczynie, która żywo i zręcznie pod stos ją podłożyła. W tej samej chwili przy wszystkich ogniskach błyskały już ogniki i wielkim głosem wołano radośnie:

- Kupało!...

Niewiasty stawały kołem biorąc się za ręce osobno, osobno mężczyźni, i pieśni brzmiały po lesie dokoła.

Po polach, na puszczy, w całej okolicy przed chwilą chichej i głuchej wszystko przeszło w radosne drganie i okrzyki. Zdało się, że i drzewa, i wody, i obłoczki na niebie, i trawy na polu pieśnią tą i radością odbrzmiewąją.

Zbudzone śpiewem podniosło się wodne ptastwo na jeziorze, zaszeleściało w krzewach, a wokoło stosów dziewy zawiodły uroczystą pieśń kupalną o bogu w złotym wieńcu, co polom niósł ziarna złote, co łąkom niósł rosy, co ludziom chleb dawał, co wypełniał kłosy, co ule zasładzał, który czynił dzień, miłość zsyłał i wesele. Był to dzień ślubowin niebieskich słońca z księżycem. Radowała mu się ziemia, otwierała skarby swoje; noc ta nie miała tajemnic, wszystko zaklęte wracało do swobody, duchy jasne zstępowały z niebios i poiły ludzi własnym weselem... Śmierć i czarne widma kryły się w przepaści, pod ciemny płaszcz Jamy. (...)

Las płonął światłami i huczał pieśnią, i tętniał skokami.

Z dala widać było ogniów łuny, około nich wirem, kołem zwijające się cienie, z rozwiązanymi włosy, rozpuszczonymi szaty, rozsypującymi się wieńcami, podniesionymi rękami.

- Hej! Kupało! Kupało!

Gdzie indziej chłopcy brali kąpiel płomienną skacząc przez ogniska i przykłaskiwano ich skokom, kiedy niekiedy krzyk dał się słyszeć, bo parobcy rzucali się na dziewczęta, a wśród tego szału, zamętu nocy działo się często, co tylko na Kupałę przebaczonym być mogło.

Lecz więcej śmiechów było słychać niż krzyku, a wesela niż płaczu.

Niewiasty jeszcze wiodły tany, gdy chłopcy z zapalonymi żagwiami zaczęli przeskakiwać ogniska, a potem wyścigać się po łące i wybiegać na polanki z nimi. Gdzie indziej lano miód w ogień na ofiarę Białemu Bogu, przygasał płomień na chwilę i buchał potem z nową mocą. Parobczaki nieraz spotkali się w skoku, wśród płomieni i dymu uderzyli o siebie... nieraz się śmiejąc chwytali za bary, padali na ziemię i tarzali mocując.

U wszystkich ognisk razem rozpoczęły się te skoki, a wnet potem z ogniem pogony. Z zapalonymi żagwiami, których ogień w biegu nie powinien był zagasnąć, obiegano posiane zboża, barcie, łąki, wołając Kupały.

Na niebiosach, jakby spod zasłon przypatrując się ciekawie temu, co się działo na ziemi, szła zorza wieczorna całować się ze wschodzącą jutrzenką... noc zaledwie przysłoniła lasy, a już dzień świtał za nimi.

Teraz rozpoczynało się picie i ucztowanie około ognisk, wśród wesela i śpiewu..."

Polskie piramidy

2010-05-25T23:23:00.000+02:00

Piramida w Rapie

Piramida stoi na terenie dawnego majątku von Fahrenheidów, w miejscowości Rapa, około 9 km od Bań Mazurskich. Pałac, rodowa siedziba Fahrenheidów znajduje się w Bejnunach, za granicami Polski, na terenie Obwodu Kaliningradzkiego. Jego mieszkańcy kochali sztukę, pasjonowała ich starożytność. Otaczali się obrazami i rzeźbami. Gromadzili przedmioty z wykopalisk.
Piramida pochodzi z XIX w. i jest rodzinnym grobowcem. W 1811 r. jako pierwsza została tu pochowana zmarła na szkarlatynę 3-letnia Ninette. Jako ostatni – jej twórca, Friz Wilhelm, w 1849 r.
Teren majątku jest podmokły, więc zbudowano groblę, aby zapewnić wygodne dojście do budowli.

No i stoję przed nią – samotnym grobowcem wśród drzew. Nie ma u jego wejścia kwiatów ani zniczy. Gdzież są potomkowie tej rodziny?
Rozglądam się wokół. Wszędzie zielona, bujna, soczysta roślinność, która zaczyna również zasiedlać zewnętrzne ściany piramidy.
Zaglądam do środka przez zakratowane okna. Kiedyś były w nich szyby, lecz czas i wandale zrobili swoje. Moim oczom ukazuje się zatopione w półmroku pomieszczenie o ścianach z cegły. Wiem, że ich nachylenie, podobnie jak w piramidzie Cheopsa, wynosi 51° 52’.
Wewnątrz spoczywają zmarli. Leżą w otwartych trumnach, więc łatwo można dostrzec, że ciała są doskonale zmumifikowane. Powszechnie przypisuje się to właściwościom odpowiednio wykonanego projektu. Nie da się ukryć, że pomimo wilgotnego otoczenia, we wnętrzu nie zauważyłam komarów ani much.

Inne piramidy

Budowla w Rapie nie jest jedynym grobowcem tego typu na terenie Polski. Piramida stoi też na przykład w parku miejskim w Aleksandrowie Kujawskim. Prawdopodobnie postawił ją, z przeznaczeniem na miejsce wiecznego spoczynku dla siebie, hrabia Władysław Trojanowski. Jednak rodzina, pewnie uznając ten pomysł za zbyt ekscentryczny i korzystając z sytuacji, w której arystokrata nie mógł zaprotestować, pochowała go na cmentarzu w Toruniu. Od tego czasu nikt, poza fanami farb w sprayu, piramidą się nie interesuje.
Grobowiec – piramida znajduje się też na cmentarzu w Karczewie niedaleko Warszawy. Prawdopodobnie spoczywają tu uczestnicy powstania kościuszkowskiego. Budowla tego typu stoi też w parku wokół pałacu Skrzyńskich w Gorlicach Zagórzańskich oraz w Wągrowcu koło Piły. Tu spoczywa w niej rotmistrz Franciszek Łaciński. Najwyższa z naszych krajowych piramid mierzy 20 m. wysokości. Znajduje się ona w Krynicy niedaleko Krasnegostawu i kryje w swym wnętrzu szczątki podkomorzego chełmskiego, Pawła Orzechowskiego.
Moją szczególną uwagę zwrócił jeszcze jeden grobowiec o kształcie, który zwykliśmy kojarzyć z Egiptem. Znajduje się on w Międzybrodziu, 3 km na północ od Sanoka. Należy do rodziny Kulczyckich. Zastanowił mnie nie swą formą, do którego już zdążyłam się przyzwyczaić. Nie chodzi mi też o sąsiedztwo cerkwi, choć muszę przyznać, to wielo kulturowe rozwiązanie przyciąga wzrok. Otóż na froncie budowli wykuto w kamieniu dziwny znak wpisany w kształt koła. Jakby stylizowany równoramienny krzyż o ramionach rozszerzających się na zewnątrz. Takie same symbole zaintrygowały mnie już wcześniej. Na przykład we wsi Staiki na północ od białoruskiego Mińska. Tamtejsi ludzie mówią, że to starożytny symbol. Nie wiedzą, jakie ma znaczenie.
Podobny znak zwrócił też moją uwagę na XIX-wiecznym cmentarzu w niewielkiej wsi na dalekim ukraińskim Podolu. Pomiędzy chrześcijańskimi kamiennymi krzyżami, na jednej z płyt nagrobnych był wyryty taki właśnie dziwny, stylizowany, równoramienny niby krzyż. Pytałam o cmentarz miejscowych. Nie potrafili nic powiedzieć. Wiedzieli tylko, że stary.

Ciekawe więc jacy bogowie strzegą piramidy w Międzybrodziu… ? ...

Kamieniec Podolski

2010-05-04T14:33:00.000+02:00

Robi się coraz cieplej. Pachnie wiosną. Temat więc podróżniczy.
Bo i czas urlopów nadchodzi i wakacje powoli też się zbliżają.
Chociaż właśnie zaczynają się matury i trzymam kciuki za moją kochaną siostrzenicę / w tej chwili chucham na zamknięte dłonie, a piszę łokciem ;-) /,
to dla odprężenia wklepuję taki oto wakacyjny wątek:

KAMIENIEC PODOLSKI

W pogodny sierpniowy poranek jedziemy dziurawą jak kielecka, ale jednak ukraińską drogą. Wszystko, aż po najmniejszą śrubkę w naszym UAZ-ie, dźwięcznie podskakuje na wybojach. Do momentu, w którym wnętrze samochodu zamieni się w rozpalony piec, zostały jeszcze jakieś dwie godziny. Przed nami coraz wyraźniej widać twierdzę.
Nagle - niespodzianka. Betonowe bloki odgradzają dalszą drogę. A więc historyczny Most Turecki, stanowiący jedyny wjazd do miasta, zamknięty. W dole, w głębokim kanionie o urwistych ścianach kilkudziesięciometrowej wysokości, wije się rzeka Smotrycz.

Po zasięgnięciu języka wiemy, że niebawem most otworzą. Trzeba więc poczekać.
Zabieramy się za śniadanie, a obrazy z przeszłości same nasuwają się przed oczy...

Obrona Kamieńca (przez Sienkiewicza opisana)

W roku 1672 potężna armia turecka przeprawiła się przez Dunaj i skierowała się na północ. Już po wypowiedzeniu wojny, zerwane zostały w Warszawie dwa sejmy i był problrm ze wsparciem dla Kamieńca. Tymczasem w sierpniu Turcy, dysponujący najlepszą techniką wojenną tamtego czasu, stanęli pod murami warowni.
Skutki wcześniejszego lekceważenia potrzeb finansowych warowni przy zerwanych w Warszawie dwóch wojennych sejmach, nie dają na siebie długo czekać. Po tygodniu ciężkiej walki załoga poddaje się.
Zgodnie z postanowieniami traktatu, żołnierze i każdy, kto chce, może opuścić miasto.
Znany z kart powieści Henryka Sienkiewicza pułkownik Jerzy Wołodyjowski, który w rzeczywistości również brał udział w obronie Kamieńca, wyjeżdża na dziedziniec, aby zebrać wojsko i przygotować je do wymarszu. Widzimy więc go, jak siedząc na koniu, wydaje rozkazy.
Nagle okolica zadrżała od potężnego wybuchu prochowni. W tym momencie wypaliły też stojące na dziedzińcu działa.Gdy chmura pyłu opadła, pozostali przy życiu zobaczyli leżące na ziemi, zakrwawione ciało Wołodyjowskiego.
Makowiecki pisze: "Cała tylnia część głowy była wyrwana, kości z czaszki i mózgu ani znaku, jedna twarz w całości się ostała". Ciało złożono w podziemiach kościoła franciszkanów. Przy czym wielu uważało, że do wybuchu świadomie doprowadził dowódca artylerii zamkowej Niemiec, major Heiking, który nie mógł się pogodzić z utratą twierdzy.

Wdowa

Pułkownik Wołodyjowski pozostawił żonę. Z tym, że była nią nie młodziutka, rezolutna Basia, znana z powieści Henryka Sienkiewicza, lecz wcześniej trzykrotnie zamężna, Krystyna Jeziorkowska. Przed oblężeniem wyjechała ona z miasta. Po śmierci Wołodyjowskiego wychodzi piąty raz za mąż. Tym razem za pisarza, Franciszka Dziewanowskiego.

Podwoje otwarte

Przyszedł oczekiwany moment, betonowe przegrody zniknęły i mamy wolną drogę do miasta. Słońce jest już wysoko, żar leje się z nieba, a w głowie kołaczą się Turcy. Lecz nie jest wytworem przegrzanego mózgu obraz, który właśnie mam przed oczami: widok minaretu wieńczącego katolicką katedrę.

Minaret z Matką Boską

Po zdobyciu Kamieńca rozpoczęły się trwające 27 lat rządy Tureckie. Każdy z chrześcijańskich obrządków mógł zachować po jednej świątyni, pozostałe przekształcono w meczety. W ten sposób meczetem stała się katolicka katedra, do której dobudowano minaret.

Kamieniec wrócił do Polski po pokoju w Karłowicach (1699 r.). Zgodnie z umową, minaretu nie zburzono. Ustawiono tylko na nim drewnianą figurę Matki Boskiej. Później zastąpiono ją istniejącą do dziś figurą wykutą ze złoconej miedzi.

Z czasów tureckich pochodzi też stojąca obecnie w kościele muzułmańska kazalnica, przed którą ustawiono tablicę z napisem w języku ukraińskim i polskim: "Ku pamięci Hektora Kamienieckiego
pana stolnika Jerzy Wołodyjowskiego,
że był ideałem rycerskości i szlachetności".

Na szczyt minaretu prowadzą strome kamienne schody. Z wąskiego tarasu pod figurą Matki Boskiej rozpościera się wspaniały widok na twierdzę i miasto. Można też usiąść w spokojnej zadumie na niewielkim cmentarzu przed katedrą, gdzie znajduje się kamienny obelisk w kształcie pnia drzewa, poświęcony pamięci Wołodyjowskiego.

Pozostałe dzieje Kamieńca

W wyniku drugiego rozbioru w 1792 roku Kamieniec przypadł Rosji. W 1918 roku na krótko znalazł się w granicach Polski, jednakże na mocy traktatu ryskiego miasto przypadło Związkowi Radzieckiemu, obecnie należy do Ukrainy.

Wyjazd z miasta

Słońce znalazło się nisko nad horyzontem i zaczęliśmy myśleć o powrocie.
Most, jak się okazało, zamknięty na głucho.
Chcąc wydostać się z miasta, znów zasięgamy języka. Mieszkańcy wskazują w stronę rzeki. Hmm... Może jest tam inny, tajny most, znany tylko nielicznym. Szukamy...szukamy...jeszcze raz pytamy. A więc nie ma mostu. Wyciągnięty palec młodej kobiety w obcisłych dżinsach bez wątpienia wskazuje na wodę.
Jeśli tak - wjeżdżamy w rzekę. Zobaczymy, gdzie nas ta trasa doprowadzi. Po zatoczeniu łuku pod wiszącą na stalowych linkach kładką, dojeżdżamy do drogi wychodzącej wprost z wody (czyli stamtąd, skąd jedziemy). Dalej już znaną trasą do Jazłowca...

(sierpień 2005)

NA ZAKOŃCZENIE JESZCZE ZDJĘCIA TWIERDZY:

Dolina Issy

2010-04-20T15:08:00.000+02:00

Ziemia babci Misi, która nie trzymała z żywymi, lecz z duchami i grzała tyłek przy piecu. Ziemia księdza Peikswy i Magdaleny. Ziemia, gdzie - pisał Miłosz - rodzą się ludzie skłonni do zachowań ekscentrycznych i dalecy od spokoju.

"Issa jest czarna, głęboka, o leniwym prądzie, szczelnie obrosła łoziną; jej powierzchnia miejscami jest ledwie widoczna pod liśćmi lilii wodnych"

"Ginie, to przede wszystkim góra zarosła dębami. W tym, że zbudowano na niej drewniany kościół, kryje się intencja wroga dawnej religii, albo, być może, chęć przejścia od dawnej do nowej bez wstrząsów: na tym miejscu odprawiali kiedyś swoje obrzędy ofiarnicy boga piorunów"

"Między dębami, na zboczu, jest cmentarz, a na nim, w kwadracie łańcuchów łączących kamienne słupki, leżą przodkowie Tomasza z rodziny jego matki."

Kościół, święte dęby i węże

Piękny, słoneczny dzień. Rozglądam się uważnie po cmentarzu koło kościółka w Świętobrości. Kluczę pomiędzy starymi pomnikami i dębami, pod którymi śnią sen wieczny przodkowie Czesława Miłosza. Szukam grobu owej nieszczęsnej, po niesławnej śmierci - upiornej Magdaleny. Lecz zapewne czas rozsypał w proch kopczyk, o który nikt nie dbał, gdyż go nie znalazłam. Zmęczona niepowodzeniem, schodzę w dół, w stronę Niawiaży, którą Czesław Miłosz nazwał w swojej powieści Issą. Pokonuję spadek zbocza doliny na przełaj, pomiędzy starymi dębami. Pewnie gdzieś tędy na białym koniu proboszcza, zjeżdżał do rzeki duch Magdaleny.

Wędruję zamyślona piaszczystą drogą wzdłuż Issy. Rzeka, jak w powieści, ciemna, płynąca leniwie, chaszcze na brzegach. Wokół niej pola i łąki. Z okolicy powiew wiatru przynosi odgłosy życia wsi. Nagle całkiem niedopasowana do nastroju "rzecz" na ścieżce przykuwa mój wzrok. W poprzek drogi, akurat tam, gdzie miałam postawić stopę, leży wysuszone truchło rozjechanego zaskrońca.

"Węże wodne", które obecnie nazywamy zaskrońcami, dawniej, obok dębów, były święte na całej Litwie. Gospodarze wystawiali dla nich na ganek miseczkę z mlekiem i chętnie widzieli je w swoich domostwach.

Nadal dolina, rzeka o mrocznych wodach, prastare dęby poniżej cmentarza przywodzą na myśl "większą niż gdzie indziej ilość diabłów", lecz dawniej nie do pomyślenia było zabicie węża. Nawet przypadkiem, gdyż "kto go zabije, przywoła na siebie nieszczęście".

Tam, gdzie urodził się pisarz

We dworze w Szetejniach 30 czerwca 1911 roku przychodzi na świat Czesław Miłosz. Tu spędza lata swojego dzieciństwa. Tu powraca w wielu swoich utworach.

Szetejnie leżą na wschodnim brzegu Niewiaży, około 70 kilometrów na północ od Kowna, w centrum Litwy, "ziemi mitów i poezji", jak nazwał ją pisarz podczas wykładu noblowskiego w Sztokholmie w 1980 roku.

Noblista ponownie znalazł się w stronach swojego dzieciństwa w 1992 roku, po ponad 50-letniej nieobecności. Otrzymał wtedy stopień doktora honoris causa Uniwersytetu Witolda Wielkiego w Kownie. Ponadto nadano mu honorowe obywatelstwo Litwy.

Miłosz wiedział, że po czasach sowieckiego kołchozu, z rodzinnej posiadłości niewiele pozostało. Nie było wiec dla niego zaskoczeniem, gdy na miejscu znalazł jedynie zrujnowaną stodołę (świron) i zniszczony park.

W 1997 roku wręczono Czesławowi Miłoszowi akt własności Szetejni. Pisarz przekazał go w darze Fundacji Miejsc Rodzinnych Czesława Miłosza. Fundacji powstała, aby popierać współpracę między naukowcami, literatami i studentami Litwy, Polski oraz innych sąsiednich krajów. Została odbudowana stara stodoła (świron), w której umieszczono centrum konferencyjne.

Po raz ostatni pisarz odwiedził Szetejnie w 1999 roku. W miejscu, w którym dawniej znajdował się dwór, na pamiątkę tego pobytu zasadzono młody dąb.

Opitołoki...

...a dokładniej - biały, otoczony drzewami kościół, ukryty za metalową bramą i drewnianym płotem z kolumienkami z czerwonej cegły. O kościele tym powiedział Cz. Miłosz: "chrzest otrzymałem, wyrzekłem się diabła w parafii Opitołoki kiejdańskiego powiatu."

Odwiedziłam również ten kościół z białą wieżą. Po czym nieśpiesznie, delektując się piękną drogą wzdłuż Niewiaży, która nieczuła na zmiany, leniwie toczy swe czarne wody, jadę w stronę Kiejdan. Miejscowość tą, z dzieciństwa Cz. Miłosz zapamiętał jako punkt, gdzie jeździło się po naftę, mydło i śledzie. Natomiast nam wszystkim, nie związanym urodzeniem z tym terenem, Kiejdany nasuwają skojarzenia z Radziwiłłami. Ale to już zupełnie inna opowieść...

(Litwa 2005)

Cytaty pochodzą z "Doliny Issy" Czesława Miłosza

Góra Krzyży koło Szawli (Litwa)

2010-04-12T13:14:00.000+02:00

Na Żmudzi (Litwa), 10 km na północ od miejscowości Szawle, znajduje się Góra Krzyży.

Prezentuje się ona raczej nieoczekiwanie na tle sporej równiny, rozciągającej się znacznie dalej niż to, co pokazuje zdjęcie. Idąc od parkingu, mijamy stragany z pamiątkami, a następnie ścieżką, wzdłuż której prowadzą nas już krzyże, dochodzimy pod usiany nimi pagórek.

Jego zaskakujące istnienie w tym miejscu ma swój powód - badania archeologiczne odkryły w nim dawny kurhan.
W kronikach można ponadto znaleźć informację, że w średniowieczu stała tu niewielka warownia. Później na jej miejscu postawiono kapliczkę.
Kiedy postawiono pierwsze krzyże - nie wiadomo. Wiadomo natomiast, że po powstaniach: listopadowym i styczniowym, ich liczba znacznie wzrosła. Od tego czasu zwyczaj przynoszenia krzyży stawał się coraz powszechniejszy. Przynoszono je, aby podziękować za szczęśliwe zdarzenia, aby uczcić ważne wydarzenia i prosząc o pomoc w trudnych momentach życia. Przynoszono je w czasie wojny i po wojnie. Przynosili je również Litwini powracający z zesłania, aby podziękować za uratowanie życia i pomyślny powrót do domu.
W czasach ZSRR władze wielokrotnie usiłowały to miejsce unicestwić, lecz za każdym razem krzyże powracały na Górę. Nie przyniosło trwałego rezultatu ani ich spalenie i połamanie, ani też użycie buldożerów i spychaczy dla większej skuteczności. Po każdym takim zdarzeniu krzyże wyrastały z powrotem. W tamtych czasach trwale udało się zasypać jedynie "święte źródełko" na górze i trwale zniszczyć ekosystem pobliskiej rzeczki Kulpe.

Tak więc Góra Krzyży została. Jest. Nadal ludzie przynoszą tu krzyże. Z całego świata. Na to Święte Miejsce wędrują również pielgrzymki z Polski.
2. IX. 1993 r. był tutaj papież Jan Paweł II i odprawił uroczyste nabożeństwo, co upamiętnia okazały krzyż stojący przed Górą.

10 kwietnia 2010 r.

2010-04-10T12:04:00.000+02:00

Dziady

2010-04-06T11:08:00.000+02:00

DZIADY, obchodzone w czwartek po Wielkanocy.
Jak pisze Zygmunt Gloger w „Encyklopedii Staropolskiej”:
„Dziady, stary zwyczaj ludowy, zawdzięczający swój niepospolity rozgłos Mickiewiczowi, który użył jego nazwy za tytuł do genjalnego swojego utworu. Uważamy też za rzecz najsłuszniejszą przytoczyć własne słowa wieszcza, które dał jako wyjaśnienie przy pierwszem wydaniu „Dziadów”. Jest to – mówi poeta – nazwisko uroczystości, obchodzonej dotąd między pospólstwem w wielu powiatach Litwy, Prus i Kurlandyi, na pamiątkę dziadów, czyli w ogólności zmarłych przodków. Uroczystość ta początkiem swoim zasięga czasów pogańskich i zwała się niegdyś ucztą Kozła, na której przewodniczył Koźlarz, Huślarz, Guślarz, razem kapłan i poeta (gęślarz). W teraźniejszych czasach, ponieważ światłe duchowieństwo i właściciele usiłowali wykorzenić zwyczaj połączony z zabobonnemi praktykami i zbytkiem częstokroć nagannym, pospólstwo święci Dziady tajemnie, w kaplicach lub pustych domach niedaleko cmentarza. Zastawia się tam pospolicie uczta z rozmaitego jadła, trunków, owoców i wywołują się dusze nieboszczyków. (…) Dziady nasze mają to szczególne, iż obrzędy pogańskie pomieszane są z wyobrażeniami religii. Pospólstwo rozumie, iż potrawami, napojem i śpiewaniem przynosi się ulgę duszom czyśćcowym. Cel tak poważny, święta, miejsca samotne, czas nocny, obrzędy fantastyczne, przemawiały niegdyś silnie do mojej wyobraźni; słuchałem bajek, powieści i pieśni o nieboszczykach, powracających z prośbami lub przestrogami, a we wszystkich zmyśleniach można było dostrzedz pewne dążenie moralne i pewne nauki, gminnym sposobem zmysłowie przedstawiane”. (…). Marja Rodziewiczówna w wydanym przez nas „Roku Polskim” (Warszawa r. 1900) prześlicznie opisała czwartek powielkanocny, czyli dziady wiosenne, t. j. „Nawski dzień”, w którym lud nad Prypecią i Muchawcem niesie resztki święconego na groby rodzinne i ucztuje niby wspólnie z duchami zmarłych na ich mogiłach. Starożytny ten zwyczaj, lubo zupełnie przekształcony, przechował się dotąd przy mogile Krakusa w Krakowie pod nazwą „Rękawki”.”

(Zdjęcia zrobione na wiejskich cmentarzach na dalekim, białoruskim Polesiu)

Przy temacie przodków będących już w Zaświatach, pradawnego zwyczaju z tym zwiazanego oraz białoruskiego Polesia, warto wspomnieć o PRYKLADACH.

Pryklady to tradycyjne nagrobki na Polesiu w formie surowych lub trochę ociosanych kłód drewnianych, położonych wzdłuż na grobach. Wykonywano je z najtrwalszych gatunków drewna, na niektórych pozostawiono część konaru sterczącą ku górze. Kłody są zawsze proporcjonalne do wzrostu pochowanego człowieka. Krzyże nagrobne albo stoją obok kłody, albo są w nią wbite, albo są wyrzeźbione z zachowanego na kłodzie konaru, stanowiąc z nią jedną całość.

Pryklady można jeszcze znaleźć na cmentarzach we wsiach: Pare, położonej na południe od Pińska, prawie przy granicy z Ukrainą; Biżerewicze, leżącej na zachód od Pińska; Makawa, 4 km na wschód od Lusino; Chatyniczy, 15 km na zachód od Lusinio (Lusino - wieś między Gostyninem i Hancewiczami)

Ikona Zmartwychwstania

2010-03-31T12:07:00.000+02:00

ZSTĄPIENIE DO OTCHŁANI,

pracownia mistrza Dionizego (ok. 1502-1503 r.)

„Chrystus depcze stopami rozbite wrota piekieł. W czarnej otchłani widoczny jest skuty kajdanami Szatan i zwyciężone moce piekielne, pozostałości jego złej mocy są symbolicznie przedstawione w postaci zerwanych łańcuchów, kluczy i gwoździ…
W środku ikony, w nagłym geście ukazany jest Chrystus-Piorun, jaśniejący światłem, Pan Życia pełen dynamizmu Ducha Świętego i promieniejący Bożymi energiami. Jednak oblicze jest jakby zastygłe w nieskończonej czułości (…). Moc gestu Chrystusa, ta gwałtowność, która wstrząsa niebiosa i przechodzi przez firmamenty, jest podkreślona ruchem jego falującego płaszcza. Chrystusa otacza mandorla, utworzona ze sfer niebieskich (…) przenikniętych Jego promieniowaniem.
Chrystus odziany jest w Światłość, atrybut ciała uwielbionego i symbol Bożej Chwały. Dlatego szaty jego mają barwę nadprzyrodzonej bieli i odpowiadają białości szat z Taboru; gdzie indziej, na innych ikonach, są one złotożółte i pokryte asystką, złotymi promieniami. (…)

Jednym silnym ruchem dłoni Chrystus wyrywa z piekieł zdumionych Adama i Ewę. (…)”Grupy po prawej i lewej stronie przedstawiają ludzkość. Po lewej stronie znajdują się królowie Dawid i Salomon, po prawej Mojżesz, który na wielu ikonach trzyma tablice Prawa.

„Między zstąpieniem do piekieł a ukazaniem się Chrystusa zmartwychwstałego pozostaje przestrzeń misterium otoczona milczeniem, całkowicie niedostępna dla ludzkiego wzroku. Bezpośrednio przechodzi się do drugiej ikony dyptyku Zmartwychwstania, ukazującej niewiasty niosące mirrę do Grobu i trzymające naczynia z wonnościami.”

Kobiety z wonnościami u grobu Chrystusa, około 1475 r.

Na ikonie widać anioła odzianego w biel, u wezgłowia (odniesienia do Arki Przymierza), który mówi do niewiast:

„Nie ma Go tutaj; zmartwychwstał”.

Wskazuje na pusty grób i na opaski pogrzebowe, a opaski te wyglądają zupełnie tak samo, jak pieluszki Dzieciątka z ikony Narodzenia. W końcu to wszystko, co zostało z piekła, okruchy, pył, pustka, nicość, Życie jest gdzie indziej. Wtedy wszedł do wnętrza także i ów drugi uczeń (Jan)…Ujrzał i uwierzył (J 20,8). To, co zobaczył, pokazuje nam ikona…”

Opracowane wg Paul Evdokimov „Sztuka ikony – teologia piękna”

Wszystkim Gościom

życzę

cudownych
Świąt Wielkanocnych

Jaskinia Kryształowa

2010-03-12T15:28:00.000+01:00

Jest to jedna z jaskiń na ukraińskim Podolu, której atrakcyjność jest w tym, że powstała ona w gipsach, a nie w wapieniach. Jej korytarze, o długości 22 km, składają się ze ścian, w których jak w witrażu tkwią wygładzone przez wodę soczewki kryształów gipsu.
Do zwiedzania z przewodnikiem są udostępnione 2 km. Wycieczka zaczyna się w miejscowości Krywcze.

Buczacz, Poczajów i Mikołaj Potocki

2010-03-10T10:26:00.000+01:00

Kilka fotek "zza miedzy", spiętych osobą starosty kaniowskiego, czyli Mikołaja Potockiego. Uczestnika XVIII-wiecznych burd i awantur. Opowiadali o nim, że kazał wiejskim babom włazić na drzewa i kukać, aby strzelać do tych "kukułek" z guldynki.
Jednocześnie przyczynił się on znacznie do odbudowy zniszczonego przez wojny z Turcją Buczacza oraz wielu innych miast. W samym Buczaczu zbudował rokokowy ratusz, kościół farny, cerkiew pokrowską, klasztor Bazylianów.
Ufundował też zespół Ławry Poczajowskiej na Wołyniu, gdzie na klasztornym dziedzińcu postawił dla siebie drewniany dworek, w którym osiadł na starość "na dewocji".

Kościół w Buczaczu

Ławra Poczajowska

Poczajów

Nad Niemnem

2010-03-09T12:42:00.000+01:00

Przy białoruskich wspomnieniach lektura mi się przypomniała :) To chyba przez tegoroczną maturę siostrzenicy ;)

Kiedyś pojechałam do Bohatyrowicz.
Bohatyrowicze to mała wioska nad Niemnem na południowy wschód od Grodna.
Niedaleko wsi, na wzniesieniu nad jarem, znajduje się opisana w powieści E. Orzeszkowej "Nad Niemnem" mogiła Jana i Cecylii.
Drogę do niej wskazuje wyciągniętą ręka stojąca przy drodze drewniana postać ludzka:

Jedziemy we wskazanym kierunku...

Na zadbanej mogile stoją dwa stare nagrobne kamienie i drewniany pomnik. Dawniej stał na niej spróchniały krzyż z białym napisem: "Jan i Cecylia 1549..."

Później we wsi widziałam sympatyczny drewniany domek pani Anny Bohatyrowicz, wówczas już staruszki.

Nieopodal, niedaleko wsi Miniewicze, znajduje się opisana w powieści "Nad Niemnen" mogiła powstańcza. Teraz ma nową tablicę, postawioną w 1993 roku.

Tamta okolica jest też bardzo interesujaca przyrodniczo. W 1878 r. u wylotu jaru, niedaleko Niemna, badacz Antoni Giedroyć znalazł torfowisko sprzed 100 tys. lat, z mnóstwem, rosnących nadal, gatunków roślin z epoki międzylodowcowej.

A tak wygląda Niemen w okolicy Bohatyrowicz:

Wołczyn i wspomnienie Króla Stasia

2010-03-08T15:35:00.000+01:00

Temat właściwie listopadowy, ale ta wiosna jest równie zimna i bura jak listopad ;) Grzejąc się kawką z imbirem, wspominam sobie...
Pażdziernik 2004 roku. Była to bardzo ciekawa podróż, podczas której proboszcz z Kamieńca Litewskiego (Białoruś) pokazał jej uczestnikom (w ilości 3 osob) m.in. te interesujące sprawy:

W miejscowości Wołczyn na terenie diecezji Pińskiej znajduje się zrujnowany barokowy kościół ze Św. Janem patrzącym na wschód.
W tym to pięknym kościółku stała kiedyś w bocznej kaplicy trumna ze zwłokami króla Stanisława Augusta Poniatowskiego oraz urna z jego wnętrznościami.
W czasie II wojny kaplica grobowa została zbezczeszczona, a szczątki króla rozwleczone po okolicy.
Wieść głosi, że z urny ktoś zrobił wiadro, a miejscowy kowal, gdy sobie popił, to zakładał koronę pogrzebową króla na głowę i podrywał dziewczyny.
Pewien pan, jak mówią miejscowi, pozbierał szczątki króla i pochował gdzieś pod dębami na cmentarzu. Pan ten wyjechał później do Kazachstanu, a wraz z nim tajemnica, gdzie jest pochowany król.
Do Polski powróciły jedynie elementy pochówku (trumna itp.)

Kościół w Wołczynie, z figurą Św. Jana na szczycie

Tutaj były pochowane doczesne szczątki króla Stanisława

Pod którymś z tych dębów spoczywają prawdopodobnie szczątki króla Stanisława

Jurewicze

2010-03-07T18:59:00.000+01:00

Kraków i Jurewicze na dalekim, białoruskim Polesiu, ponad 400 km od granicy z Polską.
Cóż łączy gwarne i kolorowe duże miasto z odległym rejonem Polesia, prawie bezludnym po wybuchu czarnobylskiego reaktora 20 lat temu?

KRÓLOWA POLESIA

Jedziemy na wschód. Droga jest prosta i szeroka, jak pas startowy dla samolotów. Płasko i sennie po horyzont. Sporadycznie ktoś mija nas z przeciwka.

Po kilku godzinach docieramy do Mozyrza. Na skraju miasta, nad Prypecią, zwraca uwagę ładny barokowy kościół. Bryła świątyni zakrzywioną, falującą linią dachu tworzy harmonijną całość z otaczającymi wzgórzami i przez białą bramę zaprasza do środka. W jasnym wnętrzu, w głównym ołtarzu wchodzący napotyka spojrzenie Matki Boskiej Jurewickiej.

Kopia Cudownego Wizerunku od ponad 10 lat znajduje się w kościele.

Poleskie świątynie mają 3 kopie ikony jurewickiej: właśnie w Mozyrzu, w kościele w Chojnikach i w prawosławnym sanktuarium w Jurewiczach.

JUREWICZE

Poranne mgły unoszą się nad mokradłami. Majaczą wśród nich ledwie widoczne szare sylwetki czapli. Świta. Przez gęste chmury przebija się słońce, oświetlając zabudowania świątyni i klasztoru.
Krzątają się już w nich mniszki.

Świątynia w Jurewiczach do 1866 r. była kościołem katolickim, lecz 3 lata wcześniej było już wiadome, że zostanie on zamknięty. Wtedy to, za zgodą proboszcza, została namalowana kopia cudownego obrazu Matki Boskiej Jurewickiej. Przed zamianą kościoła na cerkiew, proboszcz wymienił obrazy... i oryginał pojechał do Krakowa. Na przechowanie dostali go jezuici, zobowiązani oddać Wizerunek świątyni w Jurewiczach, jeśli powróci do katolików.

Oryginał ikony Matki Boskiej Jurewickiej nadal znajduje się w kościele Św. Barbary w Krakowie. Wierni mówią, że cały czas za jego pośrednictwem otrzymują wiele łask.

Natomiast świątynia w Jurewiczach od 2004 roku posiada kopię cudownej ikony.

Tak oto Królowa Polesia, Łaskawa Pani dla wszystkich, bez względu na wyznanie, otacza opieką swe włości, łącząc daleki Kraków z zieloną, równinną krainą, pełną bagien i lasów, gdzie w uroczyskach mieszkają nadal duchy z przeszłości (naprawdę!).

(sierpień 2005)

Zona

2010-03-06T14:53:00.000+01:00

Plam na Słońcu nie ma i wiosny nie widać, ale nie zrażając się niczym ;-) zabrałam się za wiosenne porządki. Też w mojej netosferze. Z galerii biżuterii zabrałam materiał podróżniczy (bo tam wcale nie pasuje) i wrzucę go tu (tu pasuje jak najbardziej). Wobec tego kilka najbliższych postów będzie dotyczyło spraw spod starszej daty.

Jako pierwsza pojawi tu się Zona

Białoruś. Wschodnie Polesie jednego z październikowych dni. Jadąc drogą z Chojnik do Bragina po prawej stronie pojawia się droga oraz namalowana czerwoną farbą tabliczka: Острогляды. Skręcamy tam. Niedługo pojawia się następna tablica, tym razem większa:

Niebezpieczeństwo promieniotwórcze
Wejście lub wjazd zabronione
Chrońcie przyrodę
Uwaga kleszcze

Wspomnienie.

Wieczorem, 25 kwietnia 1986 roku załoga reaktora bloku 4 elektrowni jądrowej umiejscowionej około 20 km na północ od Czarnobyla zaczęła przygotowania do testu. Celem testu było stwierdzenie, jak długo turbiny mogą się kręcić i produkować energię w sytuacji, gdy ustanie napędzanie ich parą z reaktora. Do przygotowań należało m.in. wyłączenie systemów awaryjnych.
Około godziny 1 w nocy, 26 kwietnia, test rozpoczął się. Mniej więcej pół godziny później nastąpił niekontrolowany wzrost mocy reaktora. Nie wytrzymała go konstrukcja. Eksplodował najpierw układ chłodzenia, a potem wodór i tlen powstałe z rozkładu termicznego wody. Ważąca 1000 ton pokrywa została rozerwana na kawałki.
Niebawem nastąpiła druga eksplozja, która zapoczątkowała pożar wielu ton grafitu.
Trwał on 10 dni. Aby go ugasić, zostało zrzucone z helikopterów 5000 ton piasku, boru, dolomitu, ołowiu i gliny. Wszyscy piloci zmarli.

Człowieka zabija dawka promieniowania wynosząca 500 rentgenów w ciągu 5 godzin. W pierwszych dniach po eksplozji w niektórych miejscach wokół reaktora promieniowanie wynosiło nawet 3000 rentgenów.

Ludzie wysłani, aby gasić pożar, ginęli niezwłocznie.

Władze radzieckie uwięziły wszystkich pracujących na tej zmianie. Człowiek, który podjął próbę zatrzymania reakcji łańcuchowej, został skazany na 14 lat. Zmarł 3 tygodnie później.

Po katastrofie nastąpiła cisza. Żadnych informacji. W Kijowie odbył się pochód pierwszomajowy.
Stopniowo ludzie zaczęli dowiadywać się o wypadku - z zagranicznych radiostacji i od umierających krewnych. Panika wybuchła jakieś 7-10 dni po katastrofie.

W dniu wybuchu układ wiatrów był taki, że przyniósł 70% pyłu promieniotwórczego na Białoruś. Drewniane domy łatwo wchłonęły promieniowanie.

Nie wiadomo, ile ludzi zmarło na skutek promieniowania. Ukraińskie oficjalne raporty podaj liczby od 300 do 300 000. Niektóre nieoficjalne źródła przesuwają to powyżej 400 000.

3 500 ludzi zostało w ewakuowanej strefie. Niektórzy odmówili opuszczenia swych domów, a niektórzy wrócili do nich jeszcze w 1986 roku. Obecnie mówi się o 400, którzy przetrwali do tej pory.

Las, który rósł przy reaktorze został nazwany czerwonym lub magicznym lasem. Po katastrofie promieniował on czerwonym światłem. Cały ten las wycięto i spalono do głębokości 1 metra.

4 km na północ od fatalnego reaktora znajdowało się miasto Prypiać. W dniu katastrofy liczylo 48 000 mieszkańców. 27 kwietnia wszystkich ewakuowano.

Elektrownię zamknięto w całości w 2000 roku. Zniszczony reaktor pokrywa drugi, nowszy, betonowy sarkofag.

Są w zamkniętej strefie miejsca, gdzie nie zostaje nikt wpuszczony - należy do nich czerwony las oraz cmentarz w bezludnym mieście Prypiać. Są tu pochowani nie tylko ludzie, ale też zakopane części promieniotwórczego grafitowego rdzenia.

W zamkniętej strefie można też znaleźć opustoszałe bazy z dziesiątkami ciężarówek, wozów strażackich i śmigłowcami.

W chwili obecnej promieniowanie w pobliżu reaktora wynosi 500 - 2000 mikrororentgenów. W mieście Czarnobyl wynosi ono 20 - 80 mikrorentgenów.

Siedemnaście lat później na położonych w pobliżu wybuchu białoruskich terenach nadal istnieje zamknięta, strzeżona strefa: radiacyjno-ekologiczny rezerwat. Strefa, z której ewakuowano wszystkich mieszkańców oraz kilka pojedynczych opuszczonych wsi poza rezerwatem.

Ostrogliady. Około 43 km od fatalnego reaktora. Wszystko tak, jak w dniu ewakuacji, tylko ta bujna roślinność ukrywająca ślady...

Ostrogliady, październik 2003

A teraz, drogi gościu, poczytaj jak tu kiedyś bywało ( przejdź >>)

Jeszcze co nieco tatuażu

2010-02-15T12:23:00.000+01:00

"Salome" Gustave Moreau.

Według mnie jedno z najfantastyczniejszych przedstawień kobiety z tatuażem w sztuce europejskiej.

A to na temat tatuażu znalazłam w leksykonie "Koty w worku" Władysława Kopalińskiego:

Słowo tatuaż pochodzi od tahitańskiego tatau, czyli znak.

Jego historia sięga czasów przedhistorycznych. Z całą pewnością w Egipcie tatuowano się około 1000 r. p.n.e., (a wiele wskazuje na to, że również znacznie wcześniej, muszę dodać). Lukian w II w. opowiada, że Asyryjczycy zdobili sobie szyje i dłonie tatuażem. U starożytnych Żydów tatuaż miał związek z kultem zmarłych, podobnie jak i obecnie u wielu ludów. Mieszkańcy Wysp Brytyjskich Brytyjskich II w. wykłuwali sobie na skórze postacie zwierzęce, zapewne dla oznaczenia pochodzenia szlacheckiego. Krzyżowcy w XII w. tatuowali sobie znak krzyża, chociaż chociaż w późnym średniowieczu teologowie potępili tatuaż.

Większość plemion afrykańskich stosuje swoisty, oryginalny typ tatuażu, będący oznaką przynależności do plemienia, a zatem wiążący jednostkę w sposób nierozerwalny, na całe życie, ze swoją społecznością. Próby wyłamania się z niej, emigracji, szukania nowej ojczyzny, są nie do pomyślenia, bo tatuaż będzie zawsze sygnałem obcości w nowym otoczeniu. Także bractwa mężczyzn, związki siostrzane kobiet i tajne stowarzyszenia stosują tatuaż, wiążący sprzysiężonych ze sobą na zawsze.

Kumple to grunt :-)

2010-02-11T09:56:00.003+01:00

Lustro Twardowskiego

2010-02-10T19:58:00.000+01:00

„W Węgrowie, w kościele farnym, znajduje się w zakrystii zwierciadło z metalu białego, płaskie, wysokie cali 22, szerokie 19, z fasetką dokoła, w czarne, szerokie, staroświeckie ramy oprawne, przezroczyste, żadnej skazy na sobie nie mające, rozbite tylko u dołu na czwartą część wysokości.

Podanie miejscowe niesie, że studenci ciskali dawniej w to zwierciadło ciężkimi rzeczami, dlatego, że w nim pokazywały się rozmaite postacie drażniące i straszące ich; na ostatek jeden uderzywszy kluczami kościelnymi roztrzaskał je w ten sposób, iż odtąd dziwacznymi potworami więcej ich nie straszyło. Zwierciadło to należało do czarnoksiężnika Twardowskiego, jak sam napis na ramach białymi literami wyraża:"

Lucjan Siemieński
„Podania i Legendy Polskie, Ruskie i Litewskie"
Poznań 1845.

Napis na ramie głosi: tym zwierciadłem

Twardowski czynił magiczne sztuczki,

lecz obrócone to zostało na służbę Bożą

(tłumaczenie z łaciny).

Jak przekazy podają, lustro to, po nawróceniu, mistrz Twardowski jako wotum do węgrowskiego kościoła ofiarował.

Wisi więc teraz w zakrystii, wysoko, pod samym sufitem i spomiędzy starych obrazów, patrzy w dół na szafy z ornatami. Dawno temu zawieszono je ponad ludzkimi głowami, aby nikt się w nim przejrzeć nie mógł. Czas je zmatowił, a ludzie mówią, że skutkiem pęknięcia magiczną moc utraciło.

Kilka refleksji na temat prahistorycznego body art

2010-02-09T10:46:00.000+01:00

Czytając o historii henny w kulturze na stronach www.hennapage.com znalazłam koncepcję, że podobne figurki:

przedstawiają postacie kobiet malowane henną.

Te pochodzą z Muzeum Narodowego w Warszawie - Beocja, I poł. VI w. p.n.e. W sobotę przyjrzałam się im...
To chyba jednak nie henna, choć postacie mają namalowany ornament w kolorze czerwonej i brunatnej ochry. To chyba jednak narysowane ubranie i może biżuteria.

Na ekspozycji ze starożytnego Egiptu znalazłam jednak bardziej obiecujące pod tym względem figurki:

Podpisane były jako konkubiny, figurki z wyposażenia grobowego związane z kultem płodności. Der El-Medina, Nowe Państwo, XVI-XI w. p.n.e.

Zastanawiam się tylko - henna czy tatuaż?
Tak czy siak wyglada na to, że pomysł był znany w Starożytności.

W kontekście figurek z Beocji powrócę jeszcze do czerwonej ochry. Ochra ma różne barwy ziemi, ale akurat czerwona była zawsze szczególnie popularna. Nawet przy pisaniu ikon szkicuje się czerwoną ochrą i własnie rysunek tą barwą często ogladamy na starych, zniszczonych ikonach.
W książce "Prahistoria sztuki" prof. Jerzy Gąssowski zwrócił uwagę na liczne ślady ochry wśród pozostałości życia codziennego najdawniejszych generacji ludzkich - w jaskiniach, ziemiankach czy szałasach. Wskazał też, na potwierdzoną dla młodszego paleolitu, masową eksploatację tego minerału przez wyspecjalizowane grupy ludzkie oraz dalekosiężną wymianę międzygrupową, w której ten surowiec był atrakcyjnym towarem. Barwnik ten wymieszany z tłuszczem, nadaje się do wyrobu farb, past i szminek, służących do zdobienia ciała.
Przy czym czerwona barwa w dawnych oraz tradycyjnych kulturach świata jest szczególna - odwraca zły urok, chroni jej użytkownika, a zarazem symbolizuje życie poprzez imitację koloru krwi.

Henna i indygo

2010-02-07T08:50:00.000+01:00

Celtyckie indygo

- Juliusz Cezar w czasie podboju Europy pisał, że Brytowie barwią ciało na niebiesko rośliną zwaną urzet - barwierski, co uwydatnia straszny wygląd podczas walki.
- Zachowały się przekazy, że w 60 r. Boudicca, królowa jednego z brytyjskich pemion celtyckich, Icenów, poprowadziła wojsko do walki z Rzymianami nago, umalowana (wytatuowana?) jedynie niebieskim barwnikiem.
- We wspomnieniach Rzymian po podboju Wysp Brytyjskich znajdują się zapiski, że tamtejsze kobiety malowały (tatuowały?) swoje ciała niebieskim (indygo) barwnikiem nie tylko do walki.
- Mnich Jordanes (VI w.) zostawił informację, że Bałtowie malowali (tatuowali?) ciała niebieskim (indygo) barwnikiem.
- Zachowane w starych tekstach zapisy mówią, że rośliną, za pomocą której Celtowie malowali na ciele wzory, był urzet barwierski. Niestety nie wiemy, w jaki sposób Celtowie przygotowywali farbę do malowania na skórze lub tatuażu.

Henna w kulturze i historii

Są podstawy, aby sądzić, że malowanie ciała może być jednym z najstarszych sposobów jego ozdabiania.
Tzw. "Wenus z Laussel"(19 000 r. p.n.e.) jest to pomalowana czerwoną ochrą płaskorzeźba znajdująca się na wewnętrznej ścianie jednej z grot w Dordogne. Inne późnopaleolityczne figurki kobiece są też ozdobione czerwoną ochrą.
Malowanie ciała henną było i jest popularne w tradycjach Indii, kultur arabskich i Północnej Afryki.
Ze znajdowanych artefaktów i zachowanych malowideł można wnioskować, że do ozdabiania ciała henna była używana od co najmniej 5000 lat.. Wyobrażenia kobiet z czerwonymi ornamentami na rękach są znane z epoki brązu w całym rejonie śródziemnomorskim. Statuetki z Cyklad, datowane na 2800 r. p.n.e., ukazują kobiety z czerwonymi znakami na rękach i palcach. Znaleziska z Ras Shamra i Kanaanu (3000 - 1400 p.n.e.) wskazują, że tamtejsze kobiety malowały henną paznokcie, dłonie, ręce, stopy. Odkrycia w Heraklionie sprzed wybuchu Tery w 1628 r. p.n.e. ukazują kobiety z pomalowanymi na czerwono paznokciami, dłońmi i stopami.
Z IX w. p.n.e., Znad Zatoki Perskiej i z Asyrii, znane są wyobrażenia kobiet i mężczyzn z pomalowanymi henną dłońmi i stopami.
Chrześcijańskie kobiety w średniowiecznej Hiszpanii i na Sycylii używały henny pod wpływem kultury arabskiej. Koptyjskie i armeńskie chrześcijanki do dziś malują henną ręce do ślubu.
Także współczesne hinduskie narzeczone malują dłonie, przedramiona i stopy henną. Wieczór i noc poprzedzająca początek ceremonii ślubnych, to "noc henny" ("mehndi ki raat"). Jest to odpowiednik naszego wieczoru panieńskiego, z tym, że wtedy to pokrywa się skórę panny młodej pięknymi wzorami, których symbolika wiąże się z zapewnieniem szczęścia w małżeństwie. (Dziś błyszczące, złote i kolorowe dodatki często uzupełniają lub zastępują ślubne nakładanie henny. Takie ozdabianie w Indiach nazywne jest Zardosi.) Przedślubne nakładanie henny również współcześnie jest zwyczajem kultur Orientu i Pn. Afryki.
W wielu kulturach istnieje nadal tradycja malowania pięknych ornamentów z henny kobietom w ciąży i po urodzeniu dziecka.

Można powiedzieć, że malowanie na ciele wzorów henną było używane aby chronić, wzmagać i uwydatniać kobiecą seksualność - od najodleglejszych czasów.

(Tekst opracowany przy udziale informacji ze stron: www.hennapage.com , www.exoticindiaart.com

Malowanie henną
1. Przygotowanie henny.
Przygotowujemy ceramiczną lub szklaną miseczkę i łyżeczkę plastikową.
Do miseczki wsypujemy sproszkowana hennę. Dodajemy sok z cytryny i cukier lub miód.
Mieszamy.
Do powstałej pasty można dodać któryś z olejków zawierających terpineol.
Proporcje są płynne, lecz całość powinna mieć konsystencję pasty do zębów.
Następnie miseczkę szczelnie przykrywamy i odstawiamy, najlepiej na 12 godz., aż henna zacznie wydzielać barwnik. Poznamy to po tym, że wierzchnia warstwa pasty zbrązowiała.

2. Malowanie i utrwalanie wzoru.
Gdy pasta jest już gotowa, to używając pędzelka, patyczka, rożka z folii czy innego aplikatora, malujemy na skórze wzory.
Czekamy, aż wzór wyschnie i jednocześnie naskórek wchłonie barwnik.
Dla uzyskania wyrazistszego efektu, można pokryć schnący wzór mieszaniną cukru i soku z cytryny.
Całość może być zdrapana po 4-5 godz.
Henna na skórze ciemnieje do 48 godz.
Przez 12-14 godz. od zdrapania pasty, warto nie moczyć miejsc pokrytych henną.

3. Wiadomości "ponadpodstawowe".
Aby zrobić "farbę", należy wymieszać sproszkowaną hennę z sokiem z cytryny. To wystarczy.
Cała reszta jest dążeniem do coraz doskonalszych efektów.
W tym celu:
- Zamiast cytryny można dodać do henny inny kwaśny składnik, jeśli ktoś źle reaguje na sok z cytryny.
Kwaśne dodatki pomagają rozerwać włókna celulozowe w liściach henny i uwolnić barwnik. Idealnym ph dla tego celu jest 5,5. Tradycyjnie używa się soku z cytryny lub limonki. Można jednak go zastąpić innym kwaśnym dodatkiem, np. sokiem z grejpfruta, winem, octem winnym.
- Aby zwiększyć lepkość henny i ułatwić jej przyleganie do skóry, dodajemy miód lub cukier.
- Warto dodać coś, co zawiera taniny oraz coś, co zawiera monoterpenowy alkohol.
Monoterpenowy alkohol przyspiesza ciemnienie nałożonej henny.
- Artyści malujący henną dodają do niej:
kawę naturalną, kawę rozpuszczalną, herbatę, kardamon, kwasek cytrynowy, sok z cytryny, limonki, skórkę z cytryny, różne rodzaje cukru, miód, białko jaja, czarny pieprz, czosnek, wino, ocet winny, łupiny, liście i korzeń orzecha włoskiego, płatki róży, kozieradkę, goździki.
Każdy artysta ma swoje własne dodatki i proporcje, dobierane ze względu na ostateczny odcień henny lub zapach (aromaterapia).
- Henna barwi szybciej i intensywniej z dodatkiem terpineolu. Terpineol to alkohol terpenowy zawarty w olejkach eterycznych niektórych roślin. Zawiera go np. olejek z drzewa herbacianego, olejek kajeputowy, olejek ravensara, lawendowy, geraniowy, kardamonowy, cyprysowy.
- Henna działa szybciej w wyższej temperaturze (ciepłe dni).

Tekst opracowany przy udziale informacji ze stron pod adresem www.hennapage.com).

Sarmaci

2010-02-05T23:31:00.001+01:00

„O Sauromatach taka krąży wieść. Kiedy Hellenowie prowadzili wojnę z Amazonkami, wtedy wedle podania Hellenowie, odniósłszy zwycięstwo w bitwie pod Termodontem, odpłynęli na trzech okrętach z wszystkimi Amazonkami, jakie zdołali żywcem pochwycić; te jednak na pełnym morzu rzuciły się na mężów i wymordowały ich. Ale ponieważ nie znały się na okrętach i nie umiały posługiwać się ani sterem ani żaglem, ani wiosłem, więc po wycięciu mężczyzn gnane były falą i wiatrem, aż dostały się do Kremnoj nad Jeziorem Meockim. Kremnoj należy do ziemi wolnych Scytów. Tu wysiadły Amazonki z okrętów i ruszyły pieszo do zamieszkanego kraju. Napotkawszy pierwsze stado koni, porwały je, dosiadły i łupiły dobytek Scytów.”

Scytowie, gdy zorientowali się, że są to kobiety, wysłali do nich „najmłodszych spośród siebie junaków” chcąc „otrzymać od nich dzieci”.

Opracowany plan powiódł się. W jego efekcie młodzi Scytowie, poślubiwszy Amazonki, „przeszli przez Tanais i odbyli drogę trzydniową na wschód od tej rzeki, a potem również trzydniową od Jeziora Meockiego na północ. Skoro zaś przybyli na to miejsce, gdzie jeszcze teraz mieszkają, założyli tam swoje siedziby. I odtąd kobiety Sauromatów zachowują dawny swój tryb życia, wyjeżdżając konno na łowy wraz z mężami lub bez mężów oraz wyruszając na wojnę i nosząc te same szaty co mężczyźni.”

Cytaty pochodzą z „Dziejów” Herodota, Księga IV, pt 110-117.

________________________________

Tadeusz Sulimirski w książce „Sarmaci” pisze:

Już w 1914 r „Jan Michał Rozwadowski zwrócił uwagę na szereg słowiańsko-irańskich (Sarmaci to lud pochodzenia irańskiego) zgodności leksykalnych leksykalnych sferze religijno-etycznej. Późniejsze badania lingwistyczne w pełni potwierdziły te spostrzeżenia, nie może zatem ulegać wątpliwości, że życie religijno-obrzędowo-etyczne Prasłowian zdecydowanie nawiązywało do irańskiego wschodu. Wpływowi irańskiemu zawdzięcza antroponimia słowiańska tak zwane imiona teoforyczne, zawierające człony Bogo-, Bogu-, -bog. Imię Boguchwał jest kalką lub wprost zapożyczeniem imienia medyjsko-scytyjskiego Baga-farna. Podobnego pochodzenia są imiona Domasław, Domażyr, Donamir itp., które nie występują nigdzie poza grupą irańską i słowiańską. Również i w innych dziedzinach w językach słowiańskich spotyka się wiele elementów irańskich.”

W tej pracy czytamy też:
„Przesunięcie Sarmatów-Alanów na zachód było wynikiem naporu Gotów, którzy około 200 r. n.e., nacierając od północy, doszli do środkowego Dniepru. (…) Przypuszczać można, że Sarmaci przesunęli się także dalej na zachód, na teren dzisiejszej Polski. Świadczyć o tym zdają się sarmackie tamgi, umieszczone na żelaznych grotach włóczni, których kilkanaście znaleziono głównie w Wielkopolsce, kilka zaś w rejonie Sandomierza i innych częściach Polski. (…) Sądząc po obecności ostróg w grobach z bronią, z inkrustowanymi znakami sarmackimi, pochowano w nich członków wyższej warstwy danego społeczeństwa.”

Według Normalna Daviesa, w dziele „Europa” tamga to „obrazkowy znak szarży” pradawnych Sarmatów. Pisze on dalej: „Są one (…) uderzająco podobne do znaków, które (…) pojawiły się w niepowtarzalnym systemie heraldycznym używanym w Polsce. (…) Ich tak zwaną „sarmacką ideologię”, ich herby rodowe i ich wspaniałą kawaleryjską tradycję wiązano z orientalnymi stepowymi jeźdźcami jeźdźcami odległych epok. Według jednej z hipotez, sarmackie koneksje Polski można najlepiej wyjaśnić jako dziedzictwo sarmackich Alanów, którzy zniknęli w dzikich lasach wschodniej Europy w IV w. n.e.”

Powracając do książki „Sarmaci” Tadeusza Sulimirskiego, czytamy: „Poparciem sarmacko-alańskiego źródła znacznej części herbów polskich, a tym samym rodów, które się nimi pieczętowały, jest również alańskie pochodzenie szeregu polskich zawołań herbowych jak Roch, Chamiec, Mora, Doliwa, a przede wszystkim Jaksa. (…) Należy jeszcze podkreślić, że (…) polskie średniowieczne imiona rycerskie są zazwyczaj złożone z dwóch źródłosłowów imionotwórczych, z których drugim członem bywają źródłosłowy: bąd, bóg, chwał, ciech, Don, dar, gniew, gost, kraj, mił, mir, mysł, pełk, rad, sąd, sław, wój. Imiona złożone z dwóch źródłosłowów (…) są cechą przejętą z języka irańskiego.”

Wnioski zawarte u T. Sulimirskiego: „…możemy stwierdzić, że ludem irańskim, który wywarł tak silny wpływ na język prasłowiański i na sakralną nomenklaturę słowiańską, byli Sarmaci…(…) wydaje się, ze na poparcie tego wywodu mamy także inną okoliczność. Pierwotny ustrój społeczny Sarmatów oparty był na matriarchacie i jego przeżytki jeszcze długo notowali starożytni autorzy opisujący życie i zwyczaje sarmacko-alańskie. Widoczne są one także i w materiale archeologicznym. Przeżytki te występują u średniowiecznej szlachty polskiej, o czym świadczy stosunkowo często spotykane dziedziczenie nazwiska nie po ojcu, lecz po bracie matki lub bracie babki ze strony matki. Także dobra rodzinne nierzadko dziedziczyły córki, a nie synowie.

Warto jeszcze zwrócić uwagę na ciekawą zbieżność. Pisarze starożytni często podkreślają równość wszystkich członków w obrębie poszczególnych szczepów sarmackich, gdzie nie było warstw społecznych, niewolników czy przynależnych. Przypomina to zupełnie stosunki w Polsce szlacheckiej, gdzie teoretycznie każdy „szlachcic na zagrodzie był równy wojewodzie”.

Zapraszam też do zapoznania się z moimi sarmackimi zbiorami pod adresem http://chomikuj.pl/Sarmatix (folder Świat Sarmatów)